Chương 3: Góa phu gái yếu mưu sinh

Một vạt nắng sớm hắt vào trong phòng, Thu Diệp Hồng vẫn còn ngủ say. Một cánh tay nàng thò cả ra ngoài màn, bên trên có con muỗi to tướng đang mải miết no nê. Gian buồng nhỏ hẹp chỉ kê vừa một chiếc giường của nàng, qua tấm rèm vải thủng vài lỗ rách, có thể thấy gian ngoài cũng chẳng rộng hơn là bao, kê một chiếc bàn một cái giường, dưới đất vương vãi nồi niêu bát chậu, khiến căn nhà càng thêm phần chật chội, tù túng. Lúc này, có người đàn ông đang ngồi xổm nơi ngưỡng cửa nhóm lò, vừa thổi than vừa đặt lên chiếc niêu đất nhỏ, chẳng mấy chốc nồi cháo hoa nóng hổi đã bắt đầu sôi lục bục. Làm xong ngần ấy việc, hắn rón rén bước vào trong, ghé tai nghe ngóng gian trong chẳng có động tĩnh gì, bèn khẽ khàng đứng sau cánh cửa, lật xem hai chiếc vò đất, miệng lẩm bẩm khẽ đến mức khó lòng nghe lọt: "... Sao lại thêm mấy đồng thế này?..." Nói đoạn, hắn ngoảnh đầu nhìn vào gian trong lần nữa, vẻ mặt lộ rõ vài phần hổ thẹn lẫn xót xa, vành mắt người đàn ông to lớn ấy thoắt cái đã hoe đỏ. Thu Diệp Hồng ngáp dài bước ra, đã thấy người đàn ông như mọi bận, một ngày thì mất nửa ngày ngồi thẫn thờ. Nàng cũng chẳng buồn để ý mà tự đi rửa mặt súc miệng, lúc trở vào thấy hắn đã xới sẵn phần cháo cho mình. Chợt nhớ ra điều gì, nàng vội đến bên giỏ mây trong góc lấy ra hai miếng bánh ngọt, lắc lắc trên tay rồi cười toe toét chìa về phía người đàn ông — người cha hiện giờ của nàng, Phú Văn Thành. "Hôm qua con mới được cho đấy, cha nếm thử xem." Thu Diệp Hồng nói, đoạn tự cầm một miếng cắn ăn. Điểm tâm nhà họ Phú đều do một tay nữ trù sư mời từ tận kinh thành về làm, nghe đâu ngay cả Áp Đầu Não — tửu lầu lớn nhất đất Thiệu Hưng phủ cũng không sánh bằng. Nhưng cũng chính vì danh tiếng quá lẫy lừng, Thu Diệp Hồng chẳng dám manh nha ý định lén tích lại mang ra ngoài bán kiếm tiền, đành cắn răng dứt bỏ một đường phát tài. "Con lại sang bên kia kiếm việc làm rồi à?" Phú Văn Thành mân mê chiếc bánh mai hoa, không có ý định ăn. Thấy Thu Diệp Hồng ăn mấy miếng đã xong, còn đưa ngón tay lên liếm mép bột dính, hắn suýt nữa rơi nước mắt. Ánh mắt hắn dời về phía chiếc bánh mai hoa đã méo mó chẳng còn nguyên hình dáng trên tay, thứ này, vốn dĩ ngày trước nào phải của hiếm gì... Thu Diệp Hồng cắm cúi húp cạn bát cháo, đã sớm quen với những cơn ngẩn ngơ vô cớ của Phú Văn Thành. Nắng sớm chiếu rọi vào phòng, rọi rõ gương mặt người đàn ông. Hắn chừng hơn ba mươi tuổi, sắc mặt xanh xao, người gầy trơ xương nên trông càng cao ngồng như một cây sào tre. Diện mạo bình thường, chẳng tính là ưa nhìn nhưng bước ra đường cũng chẳng dọa được ai, ngón tay thô ráp, khớp xương to bè, rõ ràng chẳng phải người đọc sách quen cầm bút mực, cớ sao lại mang cái tính đa sầu đa cảm thế này? Dẫu sao cũng là kẻ nửa đường nhập vào, về quá khứ của Phú Văn Thành, Phú Tuệ Nương phiên bản Thu Diệp Hồng chẳng biết lấy một phân, chỉ hay từ khi tỉnh lại sau cơn mê man dài dằng dặc, chính người đàn ông này đã cận kề chăm nom tỉ mỉ, tấm lòng thương con của hắn khiến người ta không khỏi xót xa. Thêm vào đó, qua những lời cay nghiệt bóng gió của bà thím hàng xóm, nàng mới biết họ là phường sa cơ lỡ vận đến nương nhờ thân thích giàu sang, vợ mất nhà tan con gái bệnh tật, ăn nhờ ở đậu chốn người ta, có đa sầu đa cảm cũng chẳng phải chuyện lạ. "Cũng chẳng có việc gì to tát, chỉ là đỡ đần mấy nha hoàn làm việc nặng một chút thôi. Con ở nhà một mình cũng buồn, bên ấy đông người, trò chuyện cũng xôm tụ." Thu Diệp Hồng không muốn nói cặn kẽ. Bất đắc dĩ phải ăn nhờ ở đậu, Phú Văn Thành trong lòng vốn trăm bề không cam chịu, vậy nên rất phản đối chuyện nàng sang bên đó. Phú gia đất Thiệu Hưng con cháu đông đúc, chi nhánh vô số kể, người trong họ tìm đến kiếm kế sinh nhai nhiều không đếm xuể. Khoảng sân nơi cha con Phú Văn Thành đang ở, hơn nửa đều là những người cùng họ như thế. Song Phú Văn Thành lại chẳng phải chi phụ, mà là con cháu chính tông đàng hoàng. Tính ngược lên trên, ông nội hắn với ông nội của Đại lão gia họ Phú đương thời vốn là anh em ruột thịt. Tiếc thay ông nội hắn con đàn cháu đống chẳng có, lại đoản mệnh qua đời sớm, chỉ để lại độc một mụn con trai, chính là cha của Phú Văn Thành. Khổ nỗi vị đại thiếu gia ấy cũng mệnh mỏng, lại thêm từ bé được nuông chiều gấm vóc lụa là, còn nhỏ tuổi đã chẳng chừa một ngón ăn chơi cờ bạc rượu chè, đục rỗng cả thân thể, Phú Văn Thành vừa mới cất tiếng khóc chào đời thì cha hắn đã trút hơi thở cuối cùng. Mẹ của Phú Văn Thành cũng là bậc nữ nhân kỳ lạ, làm ầm ĩ một trận với người nhà họ Phú rồi ôm theo Phú Văn Thành tái giá. Theo lẽ thường, quả phụ đi bước nữa chẳng phải chuyện hiếm hoi, nhưng điều khiến cả tộc Phú gia căm phẫn là bà dám đem cả giọt máu nhà họ Phú đi mất. Phú Văn Thành tuy sau này có nhận tổ quy tông, nhưng lại chẳng sống ở nơi này, ngoài lần nhận tổ bước chân vào Phú gia, thì đây mới là lần thứ hai hắn bước qua ngưỡng cửa nhà họ Phú. Nhà cửa điền sản từng thuộc về gia đình hắn đã sớm bị chia chác sạch sẽ, lấy đâu ra chỗ cho hắn dung thân. Huống chi hắn lại là kẻ lớn lên ở đất khách quê người, con cháu nửa đường nhận họ, dẫu đủ tư cách gọi Phú thái gia đương thời một tiếng Đại bá phụ, trong huyết quản đích thị là đại thiếu gia Phú gia hàng thật giá đúng, nhưng về mặt địa vị thì chẳng thể nào ngồi chung mâm cùng vị đại thiếu gia Phú Văn Lễ bây giờ. Thế nên, hai cha con cũng như bao kẻ đến nương nhờ họ hàng khác, bị tống vào khu nhà tạp viện này. Cùng chung cảnh ngộ đâu có nghĩa là sẽ biết xót thương đùm bọc lẫn nhau. Tỷ như mụ béo vừa làm rùm beng một trận ban nãy, chỉ vì cha con Phú Văn Thành chiếm mất gian buồng mụ vốn định dành làm phòng tân hôn cho con trai, mà mụ coi cha con hắn như kẻ thù không đội trời chung, hận không thể tống cổ họ đi cho khuất mắt. Ngặt nỗi mắng chửi thì không lại Thu Diệp Hồng, đánh nhau lại chẳng địch nổi Phú Văn Thành, mụ chỉ đành ngày ngày đứng ngoài chặt thớt băm vằm cho hả giận. "Con chớ có sang bên ấy khép nép hạ mình với người ta, cha... nuôi nổi con mà." Phú Văn Thành dặn dò. Thu Diệp Hồng ậm ừ qua quýt, chẳng để bụng. Lúc nàng mới tỉnh lại, trong nhà chẳng còn lấy nửa đồng. Phú Văn Thành biết chút nghề thợ nề hồ vữa, đi làm thuê ròng rã nửa năm, tích cóp được hai lượng bạc thì tiền ăn mặc chi tiêu thuốc men đã vét sạch bách. Tiễn Phú Văn Thành đi làm công xong, Thu Diệp Hồng từ chiếc vò đất sau cánh cửa lấy ra hai lượng bạc cùng mười đồng tiền lẻ dành dụm được, dùng tờ giấy dầu mang về từ tiểu trù phòng của các cô nương phòng lớn bọc lại, nhét tọt vào trong bô đêm rồi giấu kỹ dưới gầm giường, chỉnh trang lại y phục rồi mới bước ra khỏi cửa. Khu đại viện nhà họ Phú rộng đến nhường nào, Thu Diệp Hồng chưa từng đo đếm, chỉ riêng Phú Hương Viện — nơi ăn chốn ở của ba vị cô nương phòng lớn thôi mà nàng còn chưa đi giáp vòng. Ba vị cô nương phòng lớn họ Phú mỗi người ở một tòa lầu nhỏ riêng biệt, trong viện bố trí tiểu trù phòng, hoa viên, cùng ba gian sảnh phòng để gảy đàn, chơi cờ, đọc sách vẽ tranh và thêu thùa may vá. Thu Diệp Hồng luồn qua con ngõ hẹp, đi ngang qua mé chuồng ngựa, trước tiên lượn một vòng quanh hoa viên nhỏ, chuyện trò cười đùa dăm ba câu với mấy tiểu nha hoàn quét tước làm cỏ, nhưng chẳng tìm được việc gì để làm thêm. Nàng bèn vòng qua hoa viên, từ đằng xa đã thấy trên Xuyên Vân Đình nằm ở chỗ cao nhất có mấy vị cô nương váy áo xúng xính hoa lệ đang ngồi hóng mát, ngoài ra còn có mười mấy tiểu nha hoàn bưng hộp thức ăn, chén trà, ghế thêu cùng đệm ngồi đi lại nườm nượp không ngớt. "Này!" Dưới bóng cây hoa quế lớn bên bờ đầm sen, có người bỗng cất tiếng gọi rồi vẫy tay về phía nàng. Thu Diệp Hồng đã sớm trông thấy một nha hoàn trạc mười bảy mười tám tuổi, khoác áo bối tử màu phấn hồng, đang đứng bên kia vừa cắn hạt dưa vừa nhìn đám tiểu nha hoàn cắt sen, nhận ra đó là Thanh Đại — đại nha hoàn hầu cận của Nhị cô nương. Thu Diệp Hồng vội nép sát một bên hành lang tính lủi đi, thế mà vẫn bị bắt gặp. Đám đại nha hoàn này là hạng người Thu Diệp Hồng tuyệt đối không muốn dây dưa vào, nàng lập tức vờ như không nghe thấy, quay đầu rảo bước theo con đường dẫn về tiểu trù phòng. "Tuệ Nương, Thanh Đại tỷ tỷ đang gọi muội kìa! Muội giả điếc cái gì đấy!" Tiểu Cúc đi đón đầu bước tới, vội vàng xun xoe nịnh bợ, vội đặt chiếc thùng nước trong tay xuống, túm chặt lấy nàng mà trách móc, chẳng nói chẳng rằng lôi tuột nàng về phía đầm sen. "Hai đứa tới đúng lúc lắm, có muốn giúp ta một tay không?" Thanh Đại phủi sạch vụn hạt dưa trong lòng bàn tay, cười tủm tỉm nói. Ánh mắt nàng ta dừng trên người Tiểu Cúc một thoáng rồi dời sang Thu Diệp Hồng, thấy con bé trạc chừng mười ba mười bốn tuổi, búi tóc hai bên buộc hai dải dây đỏ, lúc này đang cúi gằm đầu vẻ e ấp nhút nhát, mặc chiếc áo ngắn màu đậu xanh cùng quần xanh sẫm mà đám nha hoàn nhà bếp hay mặc, ngang hông thắt dải đai màu hồng phấn. "Tỷ tỷ có việc gì cứ sai bảo ạ." Tiểu Cúc tươi cười đon đả. "Trong nhà có khách quý ghé thăm, đang rối rít cả lên. Hôm nay sen nở đẹp quá, cô nương nhà ta cứ nhắc mãi chuyện hái mang sang biếu Đại thái thái, ngặt nỗi ta không dứt ra đi được. Hai đứa chịu khó chạy thay ta một chuyến, mang hoa giao cho Thanh Loan tỷ tỷ, sẵn tiện nói đỡ tạ lỗi giúp ta một câu." Thanh Đại mỉm cười dặn dò, đoạn lựa trong số sen tiểu nha hoàn vừa cắt ra bốn cành sen hé nụ dài chừng một cánh tay. Đây đúng là món hời béo bở. Khoan bàn đến chuyện lỡ may lọt vào mắt xanh của ma ma quản sự nào đó rồi được cất nhắc lên làm nha hoàn có chút thể diện, chỉ riêng việc thay cô nương biểu đạt lòng hiếu kính thế này thì tiền thưởng chắc chắn chẳng thể thiếu phần. Tiểu Cúc mừng rơn như mở cờ trong bụng, vội vã đưa hai tay đón lấy, miệng không ngớt lời xum xoe: "Nhị cô nương thật là hiếu thuận quá, có bông hoa tươi cũng nóng lòng muốn dâng lên cho Thái thái." Hạng nha hoàn thế này Thanh Đại gặp nhiều rồi, chỉ mím môi cười chứ không buồn đáp lời, đưa mắt thấy Thu Diệp Hồng đứng bên cạnh mặt không đổi sắc, bụng thầm khen con bé này kể ra cũng biết dằn lòng đấy chứ. "Kính mong tỷ tỷ nhắn với Tống tẩu tử bên nhà bếp một tiếng, kẻo lát nữa tẩu ấy lại quở chúng em ham chơi lêu lổng, chuốc vạ bị mắng oan." Thu Diệp Hồng vội nói. Nhà họ Phú đối với bà con trong tộc vẫn có phần chiếu cố. Hễ ai đến nương nhờ, mỗi dịp tết nhất đều có phần lễ tết, con cháu trong nhà cũng lắm đứa nhờ vả tìm chân sai vặt. Dẫu sao cũng là người cùng họ, không tiện sai bảo như đám nô bộc mua đứt bán đoạn, thế nên những cơ hội thế này cũng chẳng có nhiều. Thu Diệp Hồng lại hết sức may mắn. Từ ngày nhắm trúng đường kiếm việc vặt này, nơi đầu tiên nàng tìm tới chính là tiểu trù phòng của các vị cô nương nằm sát vách khu tạp viện. Không so đo thiệt hơn, ít nói kiệm lời lại chăm chỉ thật thà, thêm vào đó thấy nàng rõ ràng mang thân phận cô nương đàng hoàng mà cảnh ngộ lại chẳng bằng cả đứa nha hoàn làm việc nặng, Tống tẩu tử coi sóc tiểu trù phòng đâm ra thương tình, bèn mở lời xin với quản sự cho phép nàng lui tới đây đỡ đần kiếm thêm ít tiền vụn. Thanh Đại nghe vậy ý cười càng sâu, gật đầu bảo: "Đó là lẽ đương nhiên." Dứt lời bèn sai bảo một tiểu nha hoàn chạy đi báo tin, lúc này Thu Diệp Hồng mới an tâm cất bước theo sau Tiểu Cúc sang phòng Thái thái. Nghe Vân Nhi kể, vì các cô nương chưa phải lo toan quản xuyến việc nhà nên nha hoàn theo hầu bên người chẳng mấy dư dả, nhưng đám đại nha hoàn hầu hạ bên cạnh Thái thái thì khác hẳn. Đám người đó hễ ra tay ban thưởng là cả mười mấy đồng tiền đồng liền, chuyến này lại là thay mặt Nhị cô nương bày tỏ lòng hiếu kính, đoán chừng tiền thưởng chỉ có hơn chứ chẳng kém. Thu Diệp Hồng thầm nghĩ bụng, khóe môi bất giác khẽ cong lên mỉm cười. Tiểu Cúc tuy lớn hơn nàng một tuổi nhưng vóc người lại thấp hơn nàng cả cái đầu, cánh tay ngắn cũn, ôm mấy cành sen lại sợ dập gãy, vừa đi vừa loay hoay lúng túng trông đến khổ. "Cười cái gì mà cười." Tiểu Cúc ngoảnh đầu bắt gặp nụ cười nơi khóe môi Thu Diệp Hồng, cứ ngỡ nàng đang cười cợt mình, liền lườm một cái thật dài, giúi cành sen trên tay sang cho Thu Diệp Hồng, "Cầm lấy giùm ta, ta vừa xách cả thùng nước nên mỏi rã rời tay, đâu có rảnh rỗi như muội."