Chương 4: Đầu quân cho Quách Tử Hưng

Năm 1352, Chu Nguyên Chương hai mươi tư tuổi đứng trước cổng chùa Hoàng Giác, đăm chiêu suy tính nên quy phụ thế lực nào. Sự lựa chọn của hắn thực sự quá nhiều; dưới “nỗ lực” của vương triều nhà Nguyên, ngọn lửa phản loạn ở miền nam Trung Thổ đã bùng lên khắp chốn. Năm 1271, thủ lĩnh đế quốc Mông Cổ là Hốt Tất Liệt kiến lập triều Nguyên. Đế quốc này từ đầu đã không được lòng bách tính bởi chính biến cung đình liên miên, nền chính trị dã man hỗn loạn, khởi nghĩa vũ trang nổi lên như ong vỡ tổ. Đặc biệt là dải đất phía nam, chưa đầy hai mươi năm đã nổ ra hơn bốn trăm cuộc bạo động vũ trang. Sau khi vị hoàng đế cuối cùng là Thỏa Hoan Thiết Mộc Nhĩ (Nguyên Thuận Đế) lên ngôi, tuy có lòng chấn hưng đại Nguyên, song tệ đoan tích tụ đã khó xoay chuyển, lê dân sống lầm than như chốn địa ngục. Thừa tướng Thoát Thoát muốn cứu vãn thế cục sụp đổ, bèn cải cách tiền tệ trước tiên, rốt cuộc vận hành sai lầm dẫn đến tiền tệ mất giá, đẩy vương triều nhà Nguyên thêm một bước xuống vực sâu, mà bản thân Thoát Thoát lại chẳng hề hay biết. Tệ hại hơn nữa là vào cuối xuân năm 1344, Hoàng Hà vỡ đê, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc vận chuyển lương thực từ nam lên bắc của triều đình, suốt bảy năm sau đó, Hoàng Hà liên tục vỡ đê. Người Mông Cổ mãi không hiểu vì sao con sông này cứ nhằm vào họ mà tác quái. Thoát Thoát chịu không nổi, cuối cùng đến năm 1351 đã huy động mười bảy vạn dân phu đi trị thủy. Trị thủy Hoàng Hà vốn không sai, ngặt nỗi triều đình lại chẳng cấp phát lương thực cho dân phu mà bắt họ tự túc. Điều này đối với những kẻ vốn dĩ chưa no bụng chẳng khác nào họa vô đơn chí. Lao dịch nặng nhọc lại thêm thiếu thốn cái ăn, chẳng mấy chốc, trong đại quân trị thủy đã dấy lên tiếng oán thán ngút trời. Cơn đói và nỗi căm phẫn gặm nhấm tâm can họ, khiến họ phải tự vấn tận đáy lòng: “Triều đình thế này, chúng ta cần nó để làm gì?!” Thời cơ đã chín muồi, giáo đồ Bạch Liên giáo là Lưu Phúc Thông vốn luôn ôm mối thù với triều đình bèn sai người chôn một tượng người đá một mắt tại công trường, trên khắc dòng chữ: “Thạch nhân nhất chỉ nhãn, khiêu động Hoàng Hà thiên hạ phản”. Dân phu đào được tượng đá, đọc hàng chữ khắc bên trên, ai nấy sôi trào phẫn nộ. Lưu Phúc Thông nhân cơ hội đăng đàn diễn thuyết trước đám đông, hô hào khởi sự. Những con người này dưới lời lẽ khích bác hùng hồn của hắn đã lấy công cụ trị thủy làm binh khí, bắt đầu hành động chống lại triều Nguyên. Họ quấn khăn đỏ trên đầu, khoác chiến bào đỏ, giương cờ đỏ, được gọi là “Hồng Cân quân”. Ngày mồng ba tháng năm âm lịch năm 1352, Hồng Cân quân công chiếm Dĩnh Châu, lập nên căn cứ địa. Lưu Phúc Thông chiêu binh mãi mã, quyết tâm khôi phục giang sơn của người Hán triều Tống. Lưu Phúc Thông như ngọn nến giữa phòng tối, vừa thắp lên đã soi tỏ khắp thiên hạ. Tháng mười âm lịch năm 1352, giáo đồ Bạch Liên giáo phương nam là Từ Thọ Huy công chiếm Kỷ Thủy rồi xưng đế, đặt quốc hiệu là Thiên Hoàn (ngụ ý “đè bẹp Đại Nguyên”). Từ Thọ Huy cũng gọi bộ hạ của mình là Hồng Cân quân; để phân biệt với Hồng Cân quân phương bắc của Lưu Phúc Thông, cánh quân của Từ Thọ Huy được gọi là Nam hệ Hồng Cân quân. Cùng năm đó, vào tháng mười một âm lịch, người Sơn Đông là Quách Tử Hưng công chiếm Hào Châu (trị sở nay thuộc huyện Phụng Dương), tuyên bố quân đội của mình là một phân nhánh thuộc Bắc hệ Hồng Cân quân của Lưu Phúc Thông, từ đó cũng bước vào con đường chống lại triều đình. Thời đại anh hùng lớp lớp xuất hiện đã tới. Chu Nguyên Chương xem xét khắp nơi, nhận thấy chỉ có Quách Tử Hưng ở Hào Châu là gần mình nhất. Thế là hắn vận chiếc áo cà sa lấm lem bụi đất, bụng mang dạ đói tìm đến Hào Châu, quy phụ Quách Tử Hưng. Trong mắt Quách Tử Hưng, Chu Nguyên Chương mang một bộ dạng thế này: khuôn mặt to đen đúa, đầu trọc lóc, mũi to tai lớn, trán và cằm như tranh nhau nhô ra phía trước — quả thực là một gương mặt dị thường. Quách Tử Hưng kinh ngạc trước diện mạo hiếm có trên đời này, lại thêm lúc ấy đang trong cơn khát quân mã chẳng nỡ chối từ ai, bèn không chút chê bai mà thu nhận hắn. Cứ thế, hòa thượng Chu Nguyên Chương trút bỏ cà sa, khoác lên chiến phục Hồng Cân quân, chính thức trở thành một tên bộ binh của phân bộ Hồng Cân quân Hào Châu. Quách Tử Hưng chính là chiếc thang mà trời ban cho Chu Nguyên Chương. Có người thích vẻ đẹp đẽ, lại có kẻ chỉ chuộng nét thô kệch, Quách Tử Hưng thuộc về vế sau. Ông ngắm nghía tướng mạo của Chu Nguyên Chương, trong lòng hết sức ưng ý, Chu Nguyên Chương liền mỉm cười đáp lễ, khiến Quách Tử Hưng càng thêm mừng rỡ. Khi tóc Chu Nguyên Chương mọc dài được chừng một tấc, Quách Tử Hưng điều hắn vào đội thân binh làm vệ đội trưởng. Đôi khi, tài năng cá nhân chỉ là thứ yếu, lọt được vào mắt xanh của bậc chủ sự mới là con đường tắt để thăng tiến. Vận may của Chu Nguyên Chương chưa dừng lại ở đó. Quách Tử Hưng không chỉ giao phó trọng trách mà còn buộc chặt vận mệnh gia tộc với hắn. Đợi đến khi tóc Chu Nguyên Chương mọc rậm rạp như người bình thường, Quách Tử Hưng liền tính chuyện gả dưỡng nữ Mã hoàng hậu cho hắn. Ai nấy đều biết, Mã hoàng hậu này chính là hoàng hậu khai quốc đầu tiên của vương triều Đại Minh về sau. Chu Nguyên Chương hiểu rõ sự ưu ái Quách Tử Hưng dành cho mình tất sẽ dấy lên lòng ghen ghét và bất mãn từ người khác. Điều này Quách Tử Hưng cũng biết. Để giúp hắn dựng lập uy tín tại Hào Châu, Quách Tử Hưng phái hắn dẫn một cánh quân ra ngoài lập công lập nghiệp. Chu Nguyên Chương không phụ sự ủy thác, vận dụng mưu lược cao minh, liên tiếp hạ được vài thị trấn nhỏ. Trận nào hắn cũng thân hành làm gương, xông pha đi đầu; dám gánh vác trách nhiệm, chiến lợi phẩm thì luận theo mức độ dũng cảm và công trạng mà phân chia công bằng. Những phẩm chất mà một người thống soái phải có, Chu Nguyên Chương dường như sinh ra đã sẵn mang. Hắn dần nhận được sự phục tùng tuyệt đối của tướng sĩ, tự dựa vào thực lực đoạt lấy một chỗ đứng ở Hào Châu. Tất nhiên, cũng thực sự chỉ là “một chỗ đứng” mà thôi. Trong thành Hào Châu, ngoài nhạc phụ Quách Tử Hưng, còn có bốn vị thủ lĩnh khác. Năm người bọn họ khi trước liên thủ đánh hạ Hào Châu, vì đều là kẻ từ nơi khác đến, ai làm minh chủ thì bốn người kia cũng chẳng phục, thế là cả năm phát huy tinh thần hòa hợp, đều tự xưng là nguyên soái, cùng nhau cai quản Hào Châu. Cách thức cai quản ấy ắt phải nảy sinh vấn đề. Quách Tử Hưng xuất thân hào phú, vốn coi thường bốn đồng liêu xuất thân nông dân, đặc biệt là Tôn Đức Nhai. Tôn Đức Nhai cũng thường kéo ba huynh đệ cùng phe đối đầu với Quách Tử Hưng, khiến Quách Tử Hưng luôn phải nuốt giận vào trong, đóng cửa không thèm ra ngoài. Chu Nguyên Chương khuyên can: “Mọi người cùng ngồi chung một thuyền, chúng ta lại chẳng thể nhảy xuống sông, chi bằng hãy nói tình cảm trước, rồi mới dùng lý lẽ phân trần, chúng ta làm hết lòng hết nghĩa rồi, ắt họ cũng phải tự ngẫm lại.” Quách Tử Hưng lại chẳng mấy đồng tình với lý lẽ ấy. Giữa lúc quan hệ đôi bên ngày càng căng thẳng, một thế lực bên ngoài đột ngột chen vào, phá vỡ cục diện. Cánh quân ngoài ấy chính là một nhánh Hồng Cân quân khác, do Bành Đại và Triệu Quân Dụng thống lĩnh. Bành Đại cùng Triệu Quân Dụng phất cờ khởi nghĩa chỉ sau Lưu Phúc Thông một tháng, dựa vào một luồng khí thế hung hãn không thể cản phá mà đánh chiếm Từ Châu, rồi liên tiếp hạ luôn các châu huyện lân cận. Vì Từ Châu do bọn họ chiếm giữ có giá trị chiến lược cực kỳ trọng yếu, Thừa tướng Thoát Thoát của triều đình nhà Nguyên đã thống lĩnh mười vạn đại quân mở cuộc tiến công mãnh liệt. Bành Đại và Triệu Quân Dụng không thể chống cự, đành hốt hoảng tháo chạy đến Hào Châu. Bành Đại và Triệu Quân Dụng dẫu chỉ còn tàn binh bại tướng, song binh lực vẫn vượt xa Hào Châu. Lại thêm họ xưng là người do tổ chức của Lưu Phúc Thông phái tới chỉ đạo sự vụ, nên vừa tới Hào Châu đã lập tức biến khách thành chủ, năm người bọn Quách Tử Hưng bỗng chốc trở thành thuộc hạ của họ. Thế nhưng, năm người không những không đoàn kết mà còn tiếp tục bài xích lẫn nhau. Quách Tử Hưng ngả theo Bành Đại có chút mưu lược, còn bọn Tôn Đức Nhai bốn người lại liên tục lấy lòng Triệu Quân Dụng vốn là kẻ không có chủ kiến. Tôn Đức Nhai buông lời ly gián với Triệu Quân Dụng: “Quách Tử Hưng chỉ biết có Bành tướng quân, chứ chẳng coi Triệu tướng quân ra gì.” Triệu Quân Dụng nổi trận lôi đình, thừa dịp Quách Tử Hưng dạo phố mua thổ sản bèn sai người bắt trói, giam vào hầm ngầm nhà Tôn Đức Nhai, toan tìm cơ hội là trừ khử. Lúc bấy giờ Chu Nguyên Chương phụng mệnh Quách Tử Hưng mang quân tác chiến bên ngoài, không có mặt ở Hào Châu. Khi hay tin tính mạng của nhạc phụ khó lòng bảo toàn, hắn lập tức dẫn quân quay về Hào Châu. Có người khuyên hắn đừng tự chui đầu vào lưới, song Chu Nguyên Chương làm ra vẻ đại nghĩa lẫm liệt, nói: “Quách công có ơn tái tạo đối với ta, nay người gặp nạn, nếu ta không cứu thì thiên hạ sẽ nhìn ta ra sao!” Chu Nguyên Chương giục ngựa thúc roi về tới Hào Châu, lập tức đi tìm nhân vật then chốt là Bành Đại. Bành Đại hóa ra chẳng hề hay biết việc Quách Tử Hưng bị giam cầm. Đợi đến khi Chu Nguyên Chương dắt theo binh khí bên hông xông vào phòng, mặt mày xanh mét, trừng mắt giận dữ bẩm báo sự tình, Bành Đại mới sực tỉnh, lập tức điều động đội quân trực thuộc bao vây phủ đệ của Tôn Đức Nhai. Tôn Đức Nhai cầu cứu Triệu Quân Dụng, Triệu Quân Dụng mất hết chủ kiến, chỉ cáo lui rằng mình đau đầu như búa bổ, trút hết mọi việc cho Tôn Đức Nhai. Tôn Đức Nhai chửi rủa ầm ĩ, bất đắc dĩ đành phải thả Quách Tử Hưng ra. Lúc Quách Tử Hưng bước vào da thịt còn lành lặn, khi bước ra đã mình mẩy đầy vết roi vọt, mớ thổ sản mua ngoài phố cũng bị Tôn Đức Nhai cướp sạch. Quách Tử Hưng nằm trên giường rên rỉ, đòi Chu Nguyên Chương phải thay mình báo thù. Chu Nguyên Chương lại khuyên: “Kẻ địch của chúng ta hiện đang ở ngay ngoài thành, nếu chúng ta tiếp tục tranh đấu nội bộ thì chẳng khác nào tự đào mồ chôn mình. Vì vậy, xin người hãy tạm nhẫn nhịn.” Con trai Quách Tử Hưng là Quách Thiên Tự giương nanh múa vuốt, trỏ thẳng vào mũi Chu Nguyên Chương toan buông lời thóa mạ, nhưng Chu Nguyên Chương trừng mắt nhìn lại một cái, khiến Quách Thiên Tự lập tức thấy tim đập thình thịch, thở không ra hơi. Quách Tử Hưng thu hết cảnh tượng ấy vào mắt. Ông thở dài một tiếng, dường như nhìn thấy bóng hình mơ hồ của Chu Nguyên Chương đang dần trở nên cao lớn sừng sững, ép bóng hình của chính mình thu nhỏ lại như một kẻ lùn tịt. Chu Nguyên Chương đã đủ sức tự mình làm chủ — đó là kết luận cuối cùng của Quách Tử Hưng trước khi chìm vào giấc ngủ mê man.