Chương 8: Từ lão tam đến lão đại

Hàn Lâm Nhi là con trai của Hàn Sơn Đồng, chiến hữu cùng Lưu Phúc Thông. Năm xưa hai người mật mưu khởi sự, Hàn Sơn Đồng bị bắt rồi hi sinh, Hàn Lâm Nhi cùng giáo chúng của phụ thân đành phải sống cảnh trốn chui trốn lủi. Cho đến khi Lưu Phúc Thông dốc hết toàn lực, chém mở một đường máu chiếm cứ Bạc Châu, những ngày tháng bôn ba như chó mất đàn của Hàn Lâm Nhi mới chấm dứt. Mùa xuân năm 1355, đương lúc Chu Nguyên Chương đang ra sức phân trần lẽ thiệt hơn với một Quách Tử Hưng đang đùng đùng nổi giận ở thành Hòa Châu, Lưu Phúc Thông đã rước Hàn Lâm Nhi về Bạc Châu, phò tá lên ngôi xưng đế, đặt quốc hiệu là Tống, sử gọi là Hàn Tống. Lưu Phúc Thông hiển nhiên là người phi thường, bản thân nắm đủ thực lực xưng đế, nhưng lại nhường ngôi vị tôn quý ấy cho con trai của đồng đội cũ. Dĩ nhiên, đây cũng là do thế cục ép buộc: Hàn Sơn Đồng vốn là bậc giáo chủ trong Bạch Liên giáo, mà Lưu Phúc Thông khởi nghĩa lại mượn danh nghĩa Bạch Liên giáo; làm người không thể quên gốc rễ, bởi "gốc" mới chính là nguồn sức mạnh. Đồng thời, nội bộ chính quyền Hàn Tống có quá nhiều cựu thần thế lực lớn, kẻ có địa vị ngang hàng với Lưu Phúc Thông không ít, việc Lưu Phúc Thông đưa con trai giáo chủ là Hàn Lâm Nhi lên vũ đài chính trị có thể xem là một nước cờ cực kỳ khôn ngoan. Đại sự hàng đầu sau khi chính quyền Hàn Tống được thiết lập là liên lạc với các cánh nghĩa quân khắp thiên hạ, và Quách Tử Hưng đang hoạt động ở Trừ Châu, Hòa Châu tự nhiên cũng nằm trong danh sách. Khi ấy Quách Tử Hưng thi hài chưa lạnh, chính quyền Hàn Tống đã phái sứ giả đến bảo với thiếu chủ Quách Thiên Tự: "Thực lực của các người không thể kháng cự nổi kỵ binh Mông Cổ hung hãn, chi bằng thuận tình danh chính ngôn thuận quy phục làm thuộc hạ của chúng ta, về sau đi theo chúng ta, mối lợi chẳng phải nhỏ đâu!" Quách Thiên Tự bàn bạc với cậu ruột là Trương Thiên Hựu, Trương Thiên Hựu hết sức tán đồng. Thế là hắn đi theo sứ giả Hàn Tống đến Bạc Châu, dâng lên danh sách các đầu lĩnh của Quách gia quân. Hàn Lâm Nhi chỉ tay vào những cái tên trên giấy, thản nhiên hạ chỉ: "Trẫm phong Quách Thiên Tự làm thủ lĩnh đứng đầu quân vụ Trừ Châu, Hòa Châu (Đô nguyên soái), Trương Thiên Hựu đứng thứ hai (Hữu phó nguyên soái)..." Dứt lời, hắn hơi dừng lại một chút: "Khoan đã, chỗ các ngươi có phải có một người tên là Chu Nguyên Chương không?" Trương Thiên Hựu quả thực không hề ghi tên Chu Nguyên Chương vào. Lúc này, hắn nơm nớp lo sợ bẩm báo: "Quả có người này, nhưng mà..." "Phong Chu Nguyên Chương làm phó tướng thứ ba (Tả phó nguyên soái), cứ định thế đi." Hàn Lâm Nhi nói xong liền ném trả danh sách cho Quách Thiên Tự. Chu Nguyên Chương từ đó trở thành nhân vật thứ ba của nghĩa quân Trừ Châu, Hòa Châu. Chu Nguyên Chương hết sức bất mãn với chức phận được thụ phong này. Hắn bàn bạc với Trương Thiên Hựu và Quách Thiên Tự, cho rằng gia nhập Hàn Tống chẳng khác nào mưu sự với hổ. Nhưng hai người Trương, Quách lại không nghĩ vậy, còn đưa ra lý do khó lòng cự tuyệt: "Đế quốc Hàn Tống binh hùng tướng mạnh, đang trù tính bắc phạt. Chúng ta thế cô lực mỏng, nương tựa được vào gốc cây đại thụ này là phúc phận mấy đời tu được." Chu Nguyên Chương ngẫm nghĩ một hồi, thấy hai người nói cũng có phần có lý, nhưng điều khiến hắn phiền lòng là Đô nguyên soái Quách Thiên Tự tuổi còn trẻ, lại chưa từng có kinh nghiệm thống binh trị quân, còn Trương Thiên Hựu dẫu tuổi tác đã cao nhưng thiếu mưu lược, tính tình lại đố kỵ người hiền tài, do dự bất quyết. Người có tài sợ nhất là cấp trên trực tiếp là kẻ bất tài vô dụng, mà điều tai hại hơn cả là bản thân lại buộc phải nghe theo lời kẻ ấy. Mùa hè đến, trăm hoa đua nở, Chu Nguyên Chương đem những nỗi niềm bực bội này ra giãi bày với mưu sĩ Lý Thiện Trường. Lý Thiện Trường suy xét ngược lại vấn đề, liền nhắc nhở: "Quyền lực vốn không thuộc về kẻ giữ quan chức cao, mà thuộc về người có đủ bản lĩnh nắm giữ nó. Chúng ta theo về dưới trướng ngài, há đâu phải vì ngọn cờ của Hàn Tống, mà chính là vì uy vọng của ngài." Chu Nguyên Chương hiểu ngay lập tức. Thực chất người như hắn chỉ muốn mượn miệng người khác nói ra tâm ý của mình, để có thể rảnh tay làm điều mình nung nấu bấy lâu mà không vướng bận điều gì. Do quân mã ở Hòa Châu do một tay hắn huấn luyện nên, lại thêm đa số mưu sĩ cùng các tướng lĩnh trong thành đều là tâm phúc của hắn, chẳng mấy chốc Quách Thiên Tự và Trương Thiên Hựu nhận ra mình đã thành những chủ soái hữu danh vô thực. Đang lúc bọn họ toan gây chia rẽ nội bộ để phản kích Chu Nguyên Chương, hắn lập tức dời sự chú ý của họ đi nơi khác. Trong một hội nghị quân cơ trọng đại, Chu Nguyên Chương kiến nghị: Vượt Trường Giang! Kiến nghị này là điều cấp thiết. Bấy giờ trong thành Hòa Châu có ba vạn binh sĩ, lương hướng tiếp tế vô cùng căng thẳng. Sau vài bận đẩy lui các đợt tấn công của quân Nguyên, thành Hòa Châu lâm vào nạn đói. Nếu cứ cố thủ, chưa đợi quân Nguyên kéo tới đánh tiếp, thành đã phải hạ vì cạn lương. Muốn giải quyết chuyện lương thực chỉ có một con đường duy nhất: vượt qua Trường Giang, tiến vào vùng Giang Nam phồn thịnh trù phú nhất bấy giờ. Nhưng trong mắt Quách Thiên Tự và Trương Thiên Hựu, việc này chẳng khác nào chuyện hoang đường: Vượt Trường Giang tất phải có thủy quân, song quân mã Hòa Châu toàn là dân bộ chiến, trừ phi mọc cánh mới bay qua được. Trong mắt kẻ hèn nhát chỉ thấy toàn khó khăn, còn đối với bậc hào kiệt, khó khăn chỉ là nhất thời, có điều kiện thì tiến, không có điều kiện thì tạo ra điều kiện để tiến. Chu Nguyên Chương chính là bậc hào kiệt ấy. Có người khuyên hắn cải tạo một phần thuyền buôn ở Hòa Châu thành chiến hạm, nhưng hắn cho rằng trong hoàn cảnh gian nan thế này, tay trắng dựng nên một đội thủy quân là điều quá đỗi xa vời, chi bằng mượn lực sẵn có. Hắn liền hướng tầm mắt về phía Sào Hồ cách Hòa Châu không xa, nơi có một cánh thủy quân hùng mạnh do Triệu Phổ Thắng thống lĩnh — một giáo đồ Bạch Liên giáo khởi sự còn sớm hơn cả Quách Tử Hưng. Triệu Phổ Thắng vốn là thủ hạ dưới trướng Bành Oánh Ngọc, thủ lĩnh nhánh phương Nam của Bạch Liên giáo. Mùa hè năm 1351, khi Bành Oánh Ngọc khởi nghĩa, Triệu Phổ Thắng ở huyện Hàm Sơn (nay thuộc thành phố Mã An Sơn, An Huy) lập tức hưởng ứng, sau lui về giữ thủy trại Sào Hồ, gây dựng một đội thủy quân, xưng bá một phương. Cùng thời điểm đó, người hưởng ứng Bành Oánh Ngọc còn có môn đồ ở Lư Châu (nay thuộc Hợp Phì, An Huy) là Tả Quân Bật. Triệu Phổ Thắng và Tả Quân Bật là đồng đạo nên thường xuyên đàm phán việc hợp nhất. Song đôi bên không thể thống nhất ai đứng đầu, ai đứng thứ hai, cuối cùng bất hoan nhi tán. Về sau, Tả Quân Bật liên tục phát binh tấn công Triệu Phổ Thắng. Triệu Phổ Thắng không phải đối thủ của Tả Quân Bật, luôn muốn tìm một thế lực mạnh để liên thủ. Chu Nguyên Chương dò biết được tâm ý của Triệu Phổ Thắng liền lập tức ngỏ lời kết giao. Triệu Phổ Thắng mừng rỡ khôn xiết, phái đại tướng Du Thông Hải đến Hòa Châu, đồng thời mời Chu Nguyên Chương tới thủy trại Sào Hồ thị sát. Chu Nguyên Chương nhận được tin cầu viện của Triệu Phổ Thắng thì mừng rỡ quá đỗi, lập tức ngày đêm bổ túc binh lược thủy chiến. Vừa đến thủy trại Sào Hồ, hắn đã có thể chỉ rõ điểm mạnh điểm yếu của thủy quân họ Triệu. Màn "bàn việc binh trên giấy" này phát huy hiệu quả kỳ diệu, khiến bọn Triệu Phổ Thắng ai nấy đều thán phục trước kiến thức uyên bác của hắn. Bấy giờ đúng vào mùa nước lũ Trường Giang, Chu Nguyên Chương dẫn đội thủy quân này tiến về phía đông ra Hồ Khẩu, tiến vào dòng Trường Giang, dễ dàng đánh tan thủy quân Nguyên đang kiểm soát mặt nước phía bắc con sông, mở ra một tiền đồn hoàn hảo cho đại quân vượt sông. Trở về Hòa Châu, Chu Nguyên Chương triệu tập hội nghị bàn định đại kế vượt sông. Quách Thiên Tự và Trương Thiên Hựu ngồi trên ghế chủ vị như hai pho tượng gỗ, còn Chu Nguyên Chương đứng trước tấm bản đồ đơn sơ giải trình phương lược. Có người chủ trương áp dụng kế tập kích bất ngờ, vòng qua Thải Thạch (nay ở bờ đông Trường Giang, góc tây nam thành phố Mã An Sơn, bến Thải Thạch nhìn sang bến Hòa Châu qua sông) và Thái Bình (nay thuộc Đang Đồ, An Huy), đánh thẳng vào Kim Lăng nhằm khiến quân Nguyên trở tay không kịp. Chu Nguyên Chương không tán đồng, cho rằng làm vậy quá mạo hiểm. Hắn quyết định phải đánh chắc tiến chắc, trước hạ Thải Thạch, Thái Bình, sau mới tiến đánh Kim Lăng. Bởi nếu bỏ qua Thải Thạch và Thái Bình mà đánh thẳng Kim Lăng, một khi công thành lâu ngày không hạ được, lại bị quân Nguyên ở hai nơi này cùng thủ quân Kim Lăng giáp công trước sau, ắt chỉ có đường chết. Mọi người đều cho là chí lý. Bấy giờ Chu Nguyên Chương mới quay sang hỏi Quách Thiên Tự và Trương Thiên Hựu: "Hai vị nguyên soái thấy thế nào?" Quách Thiên Tự trố mắt nhìn, còn Trương Thiên Hựu thì ngẩn ngơ thất thần, cả hai chẳng nhận ra kẽ hở nào. Dẫu bọn họ có muốn bắt bẻ cũng chỉ tốn lời vô ích, bởi cục diện đã quá rõ ràng: chẳng biết tự bao giờ, Chu Nguyên Chương đã vượt mặt hai kẻ ngồi trên, từ vị trí thứ ba vươn lên nắm quyền định đoạt tối cao. Đợi đến lúc Trương Thiên Hựu hoàn hồn lại, Chu Nguyên Chương đã hạ lệnh giải tán. Trương Thiên Hựu ra hiệu bằng mắt với Quách Thiên Tự, bấy giờ Quách Thiên Tự mới sực tỉnh, nhảy dựng lên gầm thét: "Đều quay lại hết cho ta, ta mới là nguyên soái!" Chư tướng chưa kịp bước ra khỏi cửa đều giật nảy mình trước tiếng quát tháo ấy, quay đầu lại nhìn thì thấy mặt Quách Thiên Tự tím tái, thở dốc dồn dập như sắp ngất. Nhưng hắn không ngất, mà vò đầu bứt tai gào lên với Chu Nguyên Chương: "Này Chu lão đệ, ta mới là thống soái đứng đầu!" Chu Nguyên Chương vô cùng thản nhiên gật đầu: "Phải rồi." Trương Thiên Hựu nhảy ra quát: "Chuyện trọng đại nhường này, ngươi dám tự tiện quyết đoán sao?" Chu Nguyên Chương vẫn bình thản đáp: "Đâu có, hai vị chẳng phải không có ý kiến gì sao?" Hai người tức giận đến trợn tròn mắt. Cuối cùng, Quách Thiên Tự dường như tìm được thứ vũ khí sắc bén để phản kích Chu Nguyên Chương: "Việc này chẳng lẽ không nên bẩm báo lên Hoàng thượng (Hàn Lâm Nhi) xin chỉ thị hay sao?" Chu Nguyên Chương cũng tung ra đòn phản kích đanh thép nhất: "Hoàng thượng đang bận rộn chuẩn bị đại kế bắc phạt, đâu có thời gian bận tâm đến chút việc mọn này của chúng ta? Kẻ làm bề tôi phải biết san sẻ nỗi lo cho đấng quân thượng, chúng ta đừng nên kinh động đến Hoàng thượng làm gì." Quách Thiên Tự cuống lên như khỉ đói: "Chu lão đệ, rốt cuộc ngươi là thủ lĩnh hay ta là thủ lĩnh?" Chu Nguyên Chương chẳng thèm để ý đến hắn, sải bước đi thẳng ra ngoài, chỉ bỏ lại Quách Thiên Tự và Trương Thiên Hựu ở đó tức tối trừng mắt nghiến răng. Sự tình đã quá rõ ràng: Chu Nguyên Chương mới là người đứng đầu, và kể từ giờ phút này trở đi, hắn sẽ vĩnh viễn là người đứng đầu.