Chương 3: Điên tài

Hiểu rõ ý đồ của đối phương, Phùng Vĩnh lại bật cười, xua tay lia lịa: “Trưởng giả nghĩ xa quá rồi. Thứ man đầu này tuy ăn ngon miệng hơn bánh nướng, nhưng cũng phải xát vỏ lúa mạch, xay thành bột mịn mới làm được. Nơi quân doanh đóng trại thì làm ăn được, chứ lúc hành quân tuyệt đối không xong đâu.” Người tới lập tức lộ vẻ thất vọng. Ông ta nghĩ tới chuyến đi tuần thị các quận huyện lần này: một là thăm hỏi hiền tài mai một chốn dân gian để tiến cử cho triều đình; hai là xem xét vụ lúa hạ nhằm dự phòng nạn đói; ba là đề phòng có kẻ thừa cơ rối ren mà làm loạn. Nay xem ra phần lớn danh sĩ các nơi chỉ biết bàn suông khoác lác, trong bụng chẳng có lấy một kế sách thực tế, quả thực khiến người ta thất vọng. Vùng Ích Châu hẻo lánh này, hiền sĩ thật kém xa Trung Nguyên và Giang Đông. May thay năm nay lúa hạ được mùa lớn, bách tính không lo đói kém, cũng khiến lòng người an định đôi phần. Bằng không, Tiên đế vừa băng hà đã dấy lên mối lo bốn phương dao động, nếu mùa màng lại thất thu thì đất Thục nguy khốn mất. “Tiểu ca hãy ngồi xuống, để ta hỏi đôi câu trước đã. Dám hỏi trong nhà có bao nhiêu ruộng tốt? Mấy đầu trâu cày? Thu hoạch năm nay ra sao?” Người tới tuy phong thái tôn quý nhưng cử chỉ lại bình dị, chẳng hề câu nệ mà ngồi xếp bằng ngay trên mặt đất, vẫy tay bảo Phùng Vĩnh ngồi đối diện rồi ôn tồn cất tiếng hỏi. Phùng Vĩnh liếc nhìn đối phương, thầm nghĩ chẳng lẽ đây chính là phiên bản quan lại vi hành xuống nông thôn thời cổ đại? Cũng được đấy chứ, ít ra không có tiền hô hậu ủng như đời sau, chỉ vỏn vẹn một cỗ xe một tên người hầu. “Thưa trưởng giả, trong nhà có ba trăm mẫu ruộng cạn, hai trăm mẫu ruộng nước, trâu cày hai con. Còn thu hoạch năm nay...” Phùng Vĩnh hơi ngượng ngùng, cười trừ, “Thực không dám giấu, tiểu tử đối với việc đồng áng quả thực không rành rẽ lắm.” “Chậc!” Người tới lộ vẻ không hài lòng, liếc nhìn Phùng Vĩnh rồi nghiêm giọng quở trách: “Việc nông tang là gốc rễ của một nhà, là căn bản của một nước. Ngươi thân là chủ một nhà mà lại hời hợt như thế, thật là không nên! Trông ngươi tuổi còn trẻ, điền trang này ắt là cơ nghiệp của cha ông để lại, sao có thể không biết trân trọng, chẳng phải có lỗi với tiền nhân hay sao?” Khá khen thay! Giọng điệu quay ngoắt nhanh thật đấy! Ngươi từ xó nào chui ra vậy? Khẩu khí lớn lối thế cơ à? Ta với ngươi thân thiết lắm sao, lấy tư cách gì mà lên lớp ta? Phùng Vĩnh ngẩn người. Quan lại thời cổ đại ai cũng ghê gớm thế này sao? Cứ thấy chuyện chướng tai gai mắt là tùy tiện dạy dỗ người khác giữa chốn thanh thiên bạch nhật ư? Hắn lại đâu biết rằng bản thân mình vốn chẳng hiểu gì về tầm quan trọng của việc khuyên bảo nông tang thời xưa. Trong bốn chữ “khuyến khóa nông tang”, sau chữ “khuyến” là chữ “khóa”, tức là đốc thúc; khuyên bảo mà không nghe thì đừng trách quan phủ trở mặt dùng biện pháp mạnh! “Phải, phải, tiểu tử hổ thẹn.” Phùng Vĩnh cúi đầu nhận lỗi. Chẳng còn cách nào khác, thời cổ đại làm gì có nhân quyền, hắn tuy không hiểu vì sao viên quan này có thể dạy bảo mình một cách đương nhiên như thế, nhưng cũng hiểu đạo lý dân không đấu với quan. “Ta tuy không dám bảo hiểu rõ vùng này như lòng bàn tay, nhưng cũng từng qua lại dăm sáu bận. Trước kia chưa từng nghe nói có điền trang nào của họ Phùng. Ngươi tới đây mua đất từ bao giờ?” Sau khi giáo huấn một hồi, người tới chợt đổi giọng hỏi, đồng thời dùng ánh mắt ngờ vực nhìn Phùng Vĩnh. Kẻ này chẳng lẽ xuất thân từ đại gia tộc nào, nên mới được giao cho một khoảnh điền trang để mặc sức tiêu xài? Đúng là tra hộ khẩu thật rồi! Mảnh đất này của ta là do hoàng đế ban thưởng, lai lịch đường đường chính chính. Thấy đối phương lộ vẻ nghi ngờ mình là cường hào ác bá chiếm đoạt đất đai, Phùng Vĩnh bực mình. Đừng có cho mặt mũi rồi lại làm tới nhé! Thấy ngươi làm quan, tuổi tác lại lớn hơn nên ta mới nhường nhịn, ngươi còn như vậy thì ta chẳng thèm nể nang nữa đâu! “Trưởng giả nói vậy là sai rồi! Điền trang này không phải do tiểu tử mua, mà là Tiên đế ban cho. Tiên phụ theo Tiên đế chinh phạt Đông Ngô, cùng trận vong với Phó tướng quân. Tiên đế rủ lòng thương xót, bấy giờ mới ban cho năm trăm mẫu đất này.” Người tới kinh hãi, buột miệng thốt lên: “Thì ra là tên Phùng điên nhà tan cửa nát đó sao?” Ngươi ăn nói kiểu gì đấy? Có giỏi thì nói lại lần nữa xem! Tên khốn nào chụp cái mũ “kẻ điên” lên đầu ta thế này?! Quan lại thời xưa rảnh rỗi đến mức ấy cơ à? Chuyện nhà của một Biệt đốc phó tướng nhỏ nhoi, tâu lên tận tai hoàng đế đã đành, đằng này còn có kẻ đặt biệt danh cho con trai người ta để cả triều đình đều biết là cớ làm sao? Chẳng lẽ vì thời xưa ít trò tiêu khiển nên mới rỗi việc như vậy? Thấy sắc mặt Phùng Vĩnh biến đổi dữ dội, đối phương biết mình lỡ lời, vội vàng chắp tay tạ lỗi: “Hóa ra là hậu duệ trung liệt, thất lễ, thật là thất lễ! Trong lúc cấp bách lỡ lời, xin chớ trách, xin chớ trách!” Phùng Vĩnh hừ lạnh một tiếng, nhân cơ hội đổi tư thế từ quỳ ngồi sang ngồi xếp bằng (thực ra là do hắn không quen quỳ ngồi, đau hết cả chân), chỉ tay về phía thửa ruộng cách đó không xa mà nói: “Quý nhân đã hỏi chuyện đồng áng, vậy tiểu tử bất tài xin mạn phép bàn đôi câu. Nghe người trong làng đều nói năm nay lúa mạch bội thu, mỗi mẫu thu được hai thạch rưỡi, người người hoan hỷ. Nhưng dưới mắt tiểu tử, việc này chẳng có gì đáng để mừng rỡ. Người xưa đốn cây đốt cỏ làm ruộng, một mẫu thu chẳng quá một thạch; người nay cày cấy dẫn nước, một mẫu thu được hai thạch rưỡi. Sở dĩ thu hoạch khá hơn, một là nhờ làm cỏ để dốc sức giữ mầm lúa, hai là lúc gieo cấy biết chọn hạt giống mẩy...” Đã thấy ruộng thí nghiệm đạt năng suất hai nghìn cân một mẫu bao giờ chưa? Ở thời sau, nông dân bình thường trồng trọt mà không đạt năng suất nghìn cân một mẫu thì chẳng còn mặt mũi nào chào hỏi ai. Nay một mẫu mới thu được hơn ba trăm cân đã mừng rỡ đến mức này, đúng là lũ nhà quê chưa thấy việc đời! Hắn thao thao bất tuyệt chỉ điểm giang sơn, nước bọt văng tứ tung, nói liền một tràng dài đến khô cả cổ. Quay đầu nhìn lại, thấy gã họ Mã kia đang há hốc mồm kinh ngạc, trong lòng hắn không khỏi đắc ý. Hừ! Sợ rồi chứ gì? Bị học vấn uyên bác của ta dọa cho khiếp vía rồi chứ gì? Đối phương gượng gạo nở nụ cười, chắp tay nói: “Ý nghĩ của tiểu lang quân thật kỳ lạ mới mẻ, nghĩ được điều người khác không thể nghĩ tới, quả khiến người ta kinh ngạc. Có điều nay bệnh nặng mới khỏi, vẫn nên cẩn thận nghỉ ngơi tĩnh dưỡng thân thể thì hơn. Tiết trời mùa hạ đã tới, phải chú ý phòng tránh khí nóng, chớ để nắng gắt chiếu vào người...” Xem ra đúng là bị mình dọa cho sợ rồi, hừ, người cổ đại thật chẳng có chút kiến thức nào! Phùng Vĩnh chỉ tay về phương nam, nói tiếp: “Năm nay tuy là năm bội thu, nhưng bảo là không còn mối lo thì chưa đúng. Nay Tiên đế băng hà, đất Thục e rằng lắm nỗi truân chuyên! Chẳng nói đâu xa, chỉ riêng vùng Nam Trung kia vốn đã ôm lòng bất phục từ lâu; Đông Ngô chiếm được đất Kinh Châu ắt dòm ngó đất Thục; hai bên mà câu kết với nhau thì Nam Trung ắt sẽ đại loạn...” “Phải, phải, phải...” Sắc mặt người tới đã chuyển sang tái nhợt, trong mắt dâng lên vẻ thương hại khó hiểu, đưa tay áo lên đáp cho có lệ: “Lang quân thực là bậc đại tài! Nay nghe một lời của ngươi, thực như kẻ khát lâu ngày được uống suối ngọt. Chỉ hiếm nỗi hôm nay ta còn việc gấp, e rằng không thể đàm đạo thêm với lang quân. Đợi khi rảnh rỗi, nhất định sẽ lại tới nghe cao kiến!” Dứt lời, đối phương vội vã hành lễ một cái, rồi đứng dậy hoảng hốt rời đi. Chẳng ra làm sao cả. Phùng Vĩnh tặc lưỡi, ngẫm nghĩ lại thấy ánh mắt của gã kia trước khi đi hình như... dường như có mang theo vẻ tội nghiệp? Đúng không nhỉ? Có nhìn lầm không? Thế nào gọi là “ý nghĩ kỳ lạ mới mẻ, nghĩ được điều người khác không thể nghĩ tới”? Đây chẳng phải là vòng vo mắng mình là kẻ có vấn đề về đầu óc sao? Phùng Vĩnh rốt cuộc cũng vỡ lẽ. Này, có giỏi thì đừng chạy, giải thích cho rõ ràng đã! Bọn làm quan bụng dạ đúng là hiểm độc, toàn mắng người kiểu bóng gió. “Chủ quân, thế nào rồi?” Người hầu thấy chủ nhân bước chân vội vã đi tới, vẻ mặt xúi quẩy liên tục giục đánh xe, trong lòng lấy làm lạ lùng. Đợi xe lăn bánh trở lại đường lớn, chủ quân mới thở dài một tiếng: “Cứ ngỡ là gặp được hiền tài, ai ngờ lại đụng phải một kẻ điên tài!” Sau khi viên quan họ Mã hành xử khó hiểu như kẻ dở hơi kia rời đi, Phùng Vĩnh lại ngồi câu cá thêm một lát. Nhìn thấy mặt trời đã ngả về tây, nông dân ngoài đồng bắt đầu thu dọn lúa mạch đã gặt, xếp thành từng đống. Hắn nhấc chiếc giỏ cá ngâm dưới nước lên, nhìn thành quả hôm nay rồi hài lòng gật đầu. Thời cổ đại không bị ô nhiễm đúng là tuyệt, nhìn lũ cá hoang dã này xem, so với cá nuôi công nghiệp thời sau cho người ta câu giải trí thì tốt hơn gấp bội phần. Kiếp trước từng đến mấy hồ câu dịch vụ, cá ở đó ngơ ngác đần độn, thịt lại dở tệ, chẳng có chút thú vui câu kéo nào. Nhà của Phùng gia nằm ngay trung tâm trang trại. Năm trăm mẫu đất nghe thì nhiều, nhưng ở thời đại này thực ra chẳng đáng là bao. Trong đó có hai trăm mẫu là ruộng nước, có thể gối vụ với lúa mạch để trồng lúa nước; ruộng cạn thì luân canh hai vụ kê một vụ mạch, kê và mạch lại lệch mùa nhau, cho nên tá điền thuê đất của Phùng gia thực chất chỉ có vài hộ. Thời này phương thức canh tác quá mức thô sơ, cơ bản chỉ chú trọng lúc chọn giống lúc mới gieo; nhà nào có điều kiện thì đốt một mồi lửa rồi dùng trâu cày xới đất lên, nhà không có điều kiện thì đốt xong lấy nông cụ tùy tiện xới qua loa, cuối cùng rắc hạt giống xuống rồi gần như bỏ mặc không chăm sóc. Một hộ gia đình canh tác cả trăm mẫu đất mà chẳng hề thấy áp lực. Cách thức canh tác như vậy thì trông mong thu hoạch được bao nhiêu lương thực? Thế nên năm nay mỗi mẫu lúa mạch được hai thạch rưỡi đã được coi là năm đại bội thu, người người đều cảm tạ ông trời. Phùng Vĩnh thầm nghĩ nếu mình là ông trời, khéo một thạch cũng chẳng thèm cho. Kiếp trước trước khi đi học xa, hắn vẫn luôn sống ở nông thôn. Hắn nhớ hồi nhỏ nhà chỉ có chưa đầy mười mẫu ruộng mà cả nhà quanh năm bận rộn tối mắt tối mũi, chăm sóc còn không xuể. Vì sao? Chẳng vì cớ gì khác ngoài bốn chữ “thâm canh tỉ mỉ”. Nhìn đám tá điền áo quần rách rưới vây quanh khoảng đất trống trong trang trại, tay cầm bánh bột, vừa ăn vừa húp thứ cơm kê nấu loãng như cháo hoa một cách ngấu nghiến, Phùng Vĩnh vốn lớn lên trong thời bình bỗng cảm thấy một nỗi bực bội vô cớ trào dâng trong lòng. Mẹ kiếp, mặc xác các ngươi!