Chương 4: Sở Vương chiến Giảo Hầu——Ném gạch dẫn ngọc

Sở vương chiến Giảo Hầu —— Phao chuyên dẫn ngọc Năm 700 trước Công nguyên, Sở quốc cất quân thảo phạt Giảo quốc (nay thuộc phía tây bắc huyện Vận, tỉnh Hồ Bắc). Đại quân tiến thoái thần tốc, áp sát chân thành, khí thế dâng cao. Giảo quốc tự biết xuất thành nghênh chiến ắt dữ nhiều lành ít, bèn quyết định cố thủ thành trì. Giảo thành địa thế hiểm trở, dễ thủ khó công. Quân Sở nhiều lần công kích đều bị đánh lui. Hai quân giằng co hơn một tháng ròng. Đại phu Sở quốc là Khuất Hà phân tích kỹ lưỡng tình thế đôi bên, nhận định Giảo thành chỉ có thể dùng mưu mà đoạt, chẳng thể cậy sức mà công. Hắn dâng lên Sở vương một kế "phao chuyên dẫn ngọc". Khuất Hà thưa: "Công thành không hạ được, chi bằng lấy lợi mà dụ." Sở vương hỏi kế dụ địch ra sao. Khuất Hà bèn hiến sách: "Nay Giảo thành đã bị vây khốn hơn một tháng, trong thành ắt thiếu củi đốt. Lúc này, ta phái một số binh lính cải trang thành tiều phu lên núi đốn củi, khi họ gánh củi trở về, quân địch nhất định sẽ xuất thành cướp đoạt. Mấy ngày đầu, cứ để bọn chúng chiếm chút món lợi nhỏ. Chờ tới khi chúng lơ là mất cảnh giác, đại đội xuất thành cướp củi, ta liền bố trí phục binh chặt đứt đường lui, sau đó khép vòng vây tiêu diệt gọn, thừa thế đoạt thành." Sở vương nghe xong thấy kế sách tuy hay, song lại lo Giảo quốc không dễ mắc lừa. Khuất Hà thấu rõ mối ngờ của Sở vương, bèn tiếp lời: "Đại vương xin cứ yên lòng, Giảo quốc chẳng những nước nhỏ mà người dân lại nông nổi khinh suất. Kẻ khinh suất thì thiếu mưu lược. Đã có mồi thơm bực này, lo gì cá chẳng cắn câu." Sở vương bèn theo kế mà làm, hạ lệnh cho binh sĩ giả trang thành tiều phu lên núi đốn củi. Giảo Hầu nghe thám tử báo cáo tình hình có tiều phu vào núi, vội hỏi đám tiều phu ấy có quân Sở bảo hộ hay không. Thám tử bẩm rằng bọn họ chỉ tốp năm tốp ba ra vào, tuyệt không có binh lính theo cùng. Giảo Hầu lập tức bố trí nhân mã, đợi thời cơ khi "tiều phu" gánh củi ra khỏi núi liền bất ngờ tập kích. Quả nhiên đắc thủ thuận lợi, bắt được hơn ba mươi "tiều phu", đoạt được không ít củi cỏ. Suốt năm ngày liền thu hoạch chẳng nhỏ. Binh lính Giảo quốc thấy có mối lợi, người xuất thành cướp củi ngày một đông. Sở vương thấy địch đã nuốt mồi câu, liền quyết định lập tức cất lưới bắt "cá lớn". Đến ngày thứ sáu, quân sĩ Giảo quốc lại như năm ngày trước ùa ra cướp bóc. Đám "tiều phu" thấy quân Giảo lại tới liền hoảng sợ tháo chạy bạt mạng. Binh lính Giảo quốc ráo riết đuổi theo, chẳng ngờ đã bị dẫn vào trận địa mai phục của quân Sở. Bỗng đâu phục binh bốn bề nổi dậy, tiếng giết rung trời. Quân sĩ Giảo quốc sao chống cự nổi, cuống cuồng tháo lui, lại đụng phải phục binh chặn hậu mới vỡ lẽ đường về đã đứt, thương vong vô số. Sở vương thừa cơ đốc quân công thành. Giảo Hầu tự biết đã trúng kế, lực bất tòng tâm chẳng thể kháng cự, đành phải xin hàng. Kế "phao chuyên dẫn ngọc" khi vận dụng vào quân sự là mưu kế dùng sự vật tương tự để mê hoặc, lừa gạt quân địch, khiến đối phương u mê trúng kế, rơi vào cạm bẫy của ta, rồi thừa cơ đánh bại. "Gạch" và "ngọc" là hình ảnh ví von tượng trưng. "Gạch" chỉ mối lợi nhỏ, là mồi nhử; "ngọc" chỉ mục đích tác chiến, tức thắng lợi lớn. "Dẫn ngọc" mới là mục đích, còn "ném gạch" chính là thủ đoạn được dùng để đạt tới mục đích ấy. Trong thương chiến thời nay, muốn vận dụng kế này cho thỏa đáng thì ắt phải nắm bắt thấu đáo tình hình của đối phương, bao gồm thực lực tổng hợp, tố chất tâm lý cùng đặc trưng tính cách, có vậy mưu kế mới phát huy được hiệu lực.