Chương 2: Mồi lửa

Thực ra, trời còn chưa sáng Tần Thiết Tâm đã thức giấc. Nói đúng hơn, dạo gần đây hắn căn bản chưa từng chợp mắt trọn vẹn. Bên gối đặt sẵn chiếc khăn sạch từ tối qua, cùng một bộ đoản đả màu xanh thẫm. Vải là loại tốt, chỉ là để hơn chục năm nên màu sắc đã hơi bạc. Nghe bảo đây là áo Lão Tần Đầu mặc thời trai trẻ, thuở ấy mua cũng tốn không ít bạc. Tối qua lúc bưng cơm cho lão đầu tử, lão dặn hai hôm nay hắn phải mặc bộ này. Hơi trắng bốc lên từ nồi thuốc đất hòa lẫn khói cháo trên bếp dần làm mờ mắt Tần Thiết Tâm. Hắn xoa mặt, những ký ức về lão đầu tử cứ thế nương theo làn sương sớm mà chầm chậm ùa về. Theo lời Lão Tần Đầu, hắn là cháu ruột của lão. Cha mẹ vừa sinh ra hắn đã mất, một tay lão đầu tử gà trống nuôi con kéo hắn lớn lên. Trước mặt người ngoài, Tần Thiết Tâm gọi lão là "ông nội"; đóng cửa lại thì gọi là "sư phụ". Cách xưng hô ấy vừa mang huyết mạch, vừa mang truyền thừa — truyền bộ Đoán Thể Pháp, cùng ngón nghề của tiệm rèn này. Lão Tần Đầu tên thật là Tần Phong. Mười sáu năm trước bế Tần Thiết Tâm còn đỏ hỏn đến Mặc Thành, lão khi ấy bốn mươi hai tuổi. Lão của ngày đó thân cao tám thước, vai u thịt bắp, từng thớ cơ bắp cuồn cuộn căng tròn cả áo vải thô. Mỗi ngày vung búa rèn sắt, lồng ngực trần của lão khiến nàng Tây Thi bán đậu hũ đầu hẻm hễ trông thấy là đỏ mặt; Vương chưởng quầy bán rượu khen lão là "tay hán tử tuấn tú nhất Hẻm Muội Than". Người quy ẩn giang hồ vốn dĩ có chút lưng vốn. Lại thêm tay nghề rèn sắt đạt tới cảnh giới lô hỏa thuần thanh, thực sự có bản lĩnh rèn ra thép tinh luyện trăm lượt khiến giáo đầu các võ quán tranh nhau đặt cọc — chuỗi ngày ấy trôi qua vô cùng sung túc. Tần Thiết Tâm nhớ rất rõ, hồi hắn năm sáu tuổi, dăm bữa nửa tháng lão đầu tử lại ra quán xá ăn uống. Túy Tiên Lâu ở phố Đông, sạp thịt dê chợ Tây, quán nào ngon dở lão đều nắm rõ trong lòng bàn tay. Rượu phải hâm nóng, thịt phải hầm nhừ, đôi khi ngà ngà say còn ngân nga vài câu hát chẳng biết học từ xó nào. Trong tủ treo mấy bộ áo mặt lụa đoạn, tuy chẳng mấy khi bận nhưng năm nào cũng đem ra phơi nắng. "Ông đây ấy à, nửa đời trước chém chém giết giết, nửa đời sau phải ăn ngon uống say." Lão đầu tử thường nói vậy, vừa nói vừa gắp miếng thịt to nhất bỏ vào bát hắn. Chuỗi ngày "ăn ngon uống say" ấy đến năm hắn bảy tuổi thì dần đổi khác. Đầu tiên là đưa hắn vào tư thục. Tiền học phí chẳng hề rẻ, bút mực giấy nghiên lại càng ngốn tiền. Lão đầu tử không chớp mắt lấy một cái: "Người nhà họ Tần ta phải biết chữ, hiểu đạo lý." Kế đến là sức ăn của hắn. Chẳng biết do Đoán Thể Pháp hay vì đang tuổi trổ giò, vừa qua mười tuổi, mỗi bữa hắn đã có thể nuốt trôi ba bát cơm đầy ắp cùng một cân thịt. Lão đầu tử nhìn mâm bát sạch trơn, ban đầu trợn tròn mắt, sau đó bật cười lớn: "Khá lắm nhóc con! Ăn được là phúc! Sư phụ... à không, ông nội nuôi nổi con!" Lão nuôi nổi thật. Những năm ấy, bảng hiệu của Tiệm Rèn Họ Tần vang danh khắp Mặc Thành. Binh khí dài ngắn của võ quán, yêu đao chuẩn mực của nha môn, cho đến đoản kiếm tinh thiết mà hộ viện nhà giàu trong thành đặt riêng, đơn hàng cứ thế xếp hàng dài dằng dặc. Lão đầu tử có lệ của lão: một ngày chỉ nhận ba món, nhiều hơn không làm; binh khí nhất định phải tự tay rèn đập. Chỉ bấy nhiêu thôi mà bạc vẫn cứ chảy vào túi ầm ầm. Lối xóm láng giềng trong hẻm ai cũng thích giao thiệp với lão đầu tử. Miệng lão bỗ bã, khoái đùa những câu tục tĩu, nhưng việc đã nhận lời thì chưa từng hỏng bét bao giờ. Đồ sắt nhà ai hư, đem tới là lão tiện tay sửa giùm, thường chẳng lấy một đồng. Mái nhà quả phụ họ Vương dột, lão vác thang sang trèo lên vá ngay. Nhân duyên tốt, mối làm ăn đương nhiên vững vàng. Biến cố bắt đầu từ một năm trước. Cửa tiệm đối diện bỏ trống bấy lâu bỗng treo lên tấm biển "Thiên Công Phường". Hôm khai trương, pháo nổ ròng rã nửa canh giờ. Ba tòa "lò nung tự động" cao bằng hai người đặt ngay sát mặt đường, ánh lửa rọi qua khung cửa lưu ly mang theo thứ trật tự lạnh tanh, vô hồn. Tiếng máy rèn nện xuống "cạch cạch" đều tăm tắp, tựa bầy quái thú bằng sắt không biết mỏi mệt. Đao kiếm bên đó bán ra giá chỉ bằng sáu phần Tiệm Rèn Họ Tần, giao hàng lại nhanh gấp ba lần. Món nào cũng bóng loáng, trên thân đao còn có hoa văn dạng sóng do máy dập nổi. Ban đầu Lão Tần Đầu tỏ vẻ khinh miệt: "Cái thứ máy móc ép ra, toàn đồ mã! Đẹp mã chứ chẳng nên trò trống gì!" Thế nhưng, đơn đặt hàng từ võ quán vẫn thưa dần. Quản sự của nha môn cũng từng ghé qua một bận, xoa xoa hai bàn tay, ngượng ngùng nói: "Tần lão à, lệnh ở trên ban xuống rồi, đồ dùng công quyền sau này... phải mua đồng loạt một mối." Lão đầu tử đập vỡ chén trà. Trận cãi vã nổ ra sau đó ba tháng. Triệu Minh, thiếu đông gia của Thiên Công Phường, đích thân tìm tới tận cửa, khoác trường bào gấm vóc, tay phe phẩy chiếc quạt xếp nan xương voi. "Tần lão gia tử, vãn bối thành tâm thành ý đến đây. Tiệm của ngài vị trí đắc địa, danh tiếng vẫn còn. Năm trăm lượng, cả đất lẫn bảng hiệu, ta thâu lại hết. Còn ngài cứ an tâm dưỡng già, vui vầy bên con cháu, chẳng phải tốt sao?" Lão Tần Đầu khi đó đã bắt đầu ho hen, nhưng lưng vẫn thẳng tắp, đứng sừng sững trước lò than. Ánh lửa rọi lên khuôn mặt đã hốc hác đi nhiều. "Năm trăm lượng? Mua tiệm của ta?" Lão cười khẩy, tiếng cười lẫn mùi rỉ sắt, "Nhóc con, ngươi có biết chữ 'Tần' trên biển hiệu này được viết lên thế nào không?" "Là dùng đôi tay rèn sắt cả đời này từng nét từng nét khắc ra đấy." Lão gằn từng chữ, "Không bán." Triệu Minh chẳng giận, khép quạt lại, gõ nhẹ vào lòng bàn tay: "Lão gia tử, thời thế đổi thay rồi. Cái lối rèn tay chậm chạp của ngài sớm muộn gì cũng theo ngài vào quan tài thôi. Khổ sở thế để làm gì?" "Cút." Lão Tần Đầu chỉ buông đúng một chữ. Đêm đó, lão ho rũ rượi suốt nửa đêm. Sáng hôm sau, Tần Thiết Tâm nhìn thấy tơ máu lẫn trong đờm lão khạc ra. Bệnh đến như núi đổ. Vết thương cũ, cơn uất nghẹn cùng năm tháng dồn dập đè sụp người tráng sĩ từng một tay bẻ cong thanh sắt. Thầy thuốc đến xem mạch, lắc đầu, kín đáo nói riêng với Tần Thiết Tâm: "Bên trong đã rỗng cả rồi, gượng được tới giờ là kỳ tích. Lo liệu hậu sự đi, cùng lắm... được một tháng." Tần Thiết Tâm không hé răng nửa lời. Hắn cõng lão đầu tử về nhà, bắt đầu sắc thuốc. Ngày ba cữ thuốc, kèm theo cháo thịt băm, canh cá nấu nướng cẩn thận. Dược liệu ngày một đắt đỏ, hắn chạy khắp các tiệm thuốc ở Mặc Thành, chọn mua loại tốt nhất. Hộp đựng tiền nặng trịch trong nhà vơi đi với tốc độ mắt thường cũng thấy rõ. Thời gian lão đầu tử mê man ngày một nhiều hơn, lắm khi ngơ ngơ ngác ngác suốt cả ngày. Nhưng Tần Thiết Tâm đút thuốc, lão uống; bón cháo, lão nuốt. Thi thoảng tỉnh táo, lão nhìn chằm chằm Tần Thiết Tâm đang tất bật tới lui hồi lâu, rồi nhắm mắt lại, khẽ thở dài một tiếng. Tiếng thở dài ấy chất chứa quá nhiều điều. Thiên Công Phường rốt cuộc vẫn cướp sạch gần như toàn bộ mối làm ăn. Tần Thiết Tâm lặng lẽ tiếp quản tiệm rèn. Hắn không rèn đao kiếm nữa — rèn ra cũng chẳng bán được cho ai. Hắn bắt đầu rèn dao đi rừng, dao phay, cuốc xẻng, nhận hàn nồi vá chậu cho bà con trong hẻm. Những việc này vụn vặt, tiền công lại rẻ mạt, nhưng may sao việc lúc nào cũng có. Tay nghề của hắn rất cừ. Mười tuổi đã tự tay rèn được đoản kiếm, giờ rèn nông cụ lại càng quen tay hay việc. Độ cong của dao đi rừng vừa vặn khéo léo, dao phay mỏng nhẹ mà khó mẻ lưỡi. Hàng xóm rỉ tai nhau, trong ngoài Hẻm Muội Than dần có người biết tiểu sư phó Tiệm Rèn Họ Tần làm ăn tỉ mỉ, giá cả lại thật thà. Song chút tiền kiếm được này so với tiền thuốc thang tiêu như nước chảy thì chẳng thấm tháp vào đâu. Tần Thiết Tâm bắt đầu mang đồ đi cầm cố. Thoạt tiên là mấy bộ áo lụa đoạn lão đầu tử ít mặc, sau đó là vài món đồ trang trí không quan trọng. Chưởng quầy hiệu cầm đồ nhận ra hắn, lúc nào cũng lắc đầu: "Tiểu Tần sư phó à, giá này... thật sự không thể trả cao hơn được nữa đâu." "Không sao ạ." Tần Thiết Tâm luôn đáp lại như thế, nhận lấy mấy đồng bạc vụn rồi cẩn thận nhét vào ngực áo. Hắn cứ thế chống đỡ, một ngày, hai ngày, một tháng, hai tháng... Hắn cư nhiên gượng qua cái hạn kỳ mà thầy thuốc từng đoán chắc, gượng qua cả mùa thu, gượng bước vào mùa đông giá rét. Lão đầu tử gầy gò chỉ còn một nắm xương tàn, nằm trên giường nhẹ bẫng tựa chiếc lá khô. Thời gian thức tỉnh ngày càng ít, sức ăn từ một bát cháo nhỏ biến thành vài ngụm, rồi chỉ còn nhấp được chút nước canh. Tối qua, lúc Tần Thiết Tâm đút thuốc, lão bỗng nhiên vô cùng tỉnh táo nhìn hắn thật lâu, sau đó thều thào: "Ngày mai... mặc cái áo ngắn màu xanh của ta." Tay Tần Thiết Tâm run lên, suýt nữa đánh rơi bát thuốc. "Vâng." Hắn nghe thấy chính mình cất tiếng, giọng bình thản đến lạ lùng. Hắn biết, ngày đó đã tới. Sắc trời ngoài song cửa lại sáng thêm đôi phần. Tần Thiết Tâm hít sâu một luồng khí lạnh buốt, mặc chỉnh tề bộ đoản đả màu xanh thẫm vào người. Ấm thuốc trên bếp bắt đầu phát ra những tiếng ùng ục khe khẽ, thuốc của một ngày mới lại sắp sắc xong. Hắn đứng dậy, xoay bả vai có phần cứng đờ. Hôm nay Triệu Liệp Hộ sẽ ghé lấy dao đi rừng, thím Vương dặn đáy nồi bị nứt cần vá, còn... Hắn nhìn về phía cánh cửa phòng trong đang khép chặt. Còn bài học cuối cùng, cần phải học.