Chương 64: Về nhà

Nhà Trần Tam ở một nơi tên là thôn Thạch Câu thuộc Lũng Tây. Lúc đến nơi trời đã xế chiều. Thôn rất nhỏ, chỉ chừng mười mấy nóc nhà nằm rải rác trong khe núi. Nhà cửa đều đắp bằng đất xám, mái lợp cỏ tranh, tuyết phủ dày từng lớp. Đầu thôn có một cây hòe già, cành nhánh trơ trụi treo mấy mảnh vải rách phất phơ trong gió lạnh. Tần Thiết Tâm gõ cửa khoảng sân đầu tiên. Ra mở cửa là một ông lão còng lưng, mặt hằn sâu những rãnh nếp nhăn. "Lão bá, xin hỏi nhà Trần Tam ở đâu ạ?" Ông lão nheo mắt nhìn hắn, lại nhìn cỗ xe ngựa và những người ngồi trên lưng ngựa phía sau, ánh mắt đầy vẻ cảnh giác: "Các người... là người của quan phủ à?" "Chúng tôi là chiến hữu của Trần Tam." Tần Thiết Tâm nói. Sắc mặt ông lão thoáng đổi, đưa tay chỉ về phía tây thôn: "Cái nhà rách nát nhất đằng kia, trước cửa có cây táo đấy." Căn nhà rách nát nhất quả thật xiêu vẹo khôn cùng. Bức tường đất sụp mất một nửa, chỉ dùng mấy nhánh cây chống đỡ tạm bợ. Cổng sân ghép bằng mấy mảnh ván gỗ mục, khép chẳng thể kín. Cây táo trước cổng cũng khô héo phân nửa, trên cành treo đầy những dải băng đóng giá. Tần Thiết Tâm xuống ngựa, bước tới trước cổng sân gõ nhẹ. Bên trong vang lên giọng phụ nữ: "Ai đấy?" "Chiến hữu của Trần Tam." Tần Thiết Tâm đáp. Cánh cửa hé ra một khe nhỏ, lộ ra gương mặt người đàn bà. Chừng ngoài ba mươi nhưng trông như đã năm mươi tuổi, tóc hoa râm quá nửa, đôi mắt sưng đỏ. Người đàn bà nhìn Tần Thiết Tâm rồi lại nhìn những người sau lưng hắn, hai bàn tay chà xát vào tạp dề. "Vào đi." Giọng người đàn bà rất khẽ. Sân nhỏ hẹp, chất vài đống củi đều đã ướt sũng. Cửa gian nhà chính mở toang, bên trong tối om. Một bà lão ngồi bệt trên bậu cửa, mắt đăm đăm nhìn về phía trước, con ngươi đục ngầu, không chút tiêu cự. "Mẹ, chiến hữu của nhà Tam đến rồi." Người đàn bà nói. Bà lão không hề phản ứng, vẫn nhìn về phía trước. Tần Thiết Tâm bước vào sân, ôm từ trên xe xuống hũ tro cốt của Trần Tam. Hũ bọc vải đỏ, hắn nâng niu ôm trong tay, bước đến trước mặt bà lão rồi quỳ một gối xuống. "Đại nương, Trần Tam... chúng cháu đưa anh ấy về rồi." Bà lão từ từ quay đầu, đôi mắt mù lòa "nhìn" về hướng Tần Thiết Tâm. Bà run rẩy đưa tay ra sờ soạng, chạm vào hũ tro, rồi bất thần ôm chặt lấy, ghì chặt vào lòng. Không hề khóc. Chỉ ôm chặt như thế, áp mặt vào hũ sành lạnh ngắt. Người đàn bà bước tới, quỳ sụp xuống đối diện Tần Thiết Tâm, nhìn hũ tro cốt, nước mắt lặng lẽ tuôn rơi. Sau lưng chị, một cậu bé năm sáu tuổi thò đầu ra khỏi bậu cửa, rụt rè nhìn sang. "Chết... chết thế nào?" Người đàn bà hỏi, giọng run rẩy. "Tử trận." Tần Thiết Tâm nói, "Rất anh dũng. Một mình anh ấy giết hơn hai mươi tên Địch, giành lại thời gian cho đại quân." Đó là sự thật, nhưng không phải toàn bộ sự thật. Thân phận Giáp Đội của Trần Tam vẫn cần phải giữ bí mật. Người đàn bà gật đầu, nước mắt rơi lã chã xuống mảnh vải đỏ bọc trên hũ tro, loang ra một vệt sẫm màu. Tần Thiết Tâm móc từ trong ngực ra bọc tiền tuất. Năm mươi lượng bạc bọc trong vải thô. Hắn đưa cho người đàn bà: "Đây là tiền tuất triều đình phát. Còn nữa..." Hắn lại móc ra một bọc khác, cũng năm mươi lượng, "Đây là anh em gom góp lại." Người đàn bà nhìn hai bọc bạc, không dám nhận. "Chị cầm lấy đi." Tần Thiết Tâm đặt bạc xuống bên chân chị, "Con của Trần Tam... còn phải nuôi lớn." Người đàn bà rốt cuộc cũng nhận lấy bọc bạc, ôm vào lòng rồi lại nấc nghẹn. Tần Thiết Tâm đứng dậy, đi đến bên đống củi. Củi ướt, rất khó bửa. Hắn tìm một cây rìu, xắn tay áo lên bắt đầu bổ củi. Một nhát, hai nhát, thớ gỗ toác ra gọn gàng. Đồ Đại Trụ bước tới, dùng một cánh tay còn lại phụ giúp xếp củi. Chu Thương thọt chân, ôm từng bó củi đã bửa xong xếp gọn dưới mái hiên. Chu Nam lẳng lặng quét dọn tuyết trong sân. Bọn họ làm suốt hai canh giờ. Củi được bửa sạch sẽ, xếp ngay ngắn thành từng hàng ngay ngắn, đủ để đốt qua một mùa đông. Tường đất sụp được sửa sang lại sơ bộ, cổng sân đóng đinh gia cố lại cho chắc, chum nước trong nhà cũng gánh đầy ắp. Làm xong mọi việc thì trời đã tối đen như mực. Người đàn bà giữ họ ở lại ăn cơm. Bữa cơm đạm bạc chỉ có một nồi cháo loãng và mấy cái bánh bột đen. Tần Thiết Tâm không khách khí, ngồi xuống ăn ngay. Hắn ăn không nhiều, chỉ ăn hai cái bánh, húp một bát cháo. Ăn xong, Tần Thiết Tâm đứng dậy cáo từ. Người đàn bà tiễn ra tận cổng sân, bỗng nhiên quỳ sụp xuống, dập đầu một cái thật mạnh. "Đa tạ các chú... đã đưa anh ấy về." Tần Thiết Tâm đỡ chị dậy, không nói gì. Hắn xoay người lên ngựa, xe ngựa chuyển bánh, rời khỏi thôn Thạch Câu. Đi được rất xa, ngoảnh đầu nhìn lại, vẫn thấy ánh đèn le lói nơi ấy, giữa khe núi tối om, như một vì sao sắp tàn. *** Nhà Thạch Mãnh ở Quan Trung, trong một ngôi làng nhỏ tựa lưng vào núi. Lúc đến nơi trời đã đứng bóng trưa. Thôn này lớn hơn thôn Thạch Câu một chút, có mấy chục hộ dân. Tần Thiết Tâm hỏi thăm mấy nhà mới tìm được nhà Thạch Mãnh — đầu phía đông thôn, một khoảnh sân riêng biệt, trước cổng có cây du già. Trong sân có một người đàn ông trạc bốn mươi tuổi đang bổ củi. Hắn bổ rất chậm, dùng sức rất nhiều nhưng lưỡi rìu cứ bổ lệch mãi. Bổ vài nhát lại dừng lại, nghiêng đầu, miệng lẩm bẩm điều gì đó. Tần Thiết Tâm gõ lên cánh cổng sân. Người đàn ông quay đầu lại, ánh mắt ngơ ngác đờ đẫn: "Ai đấy?" "Chiến hữu của Thạch Mãnh." Tần Thiết Tâm nói. Người đàn ông ngẩn người một lúc, rồi toét miệng cười: "Mãnh Tử? Mãnh Tử về rồi à?" Lòng Tần Thiết Tâm chùng xuống. Hắn bước vào, nhìn người đàn ông. Gương mặt người này có đường nét rất giống Thạch Mãnh, nhưng ánh mắt rải rác vô hồn, khóe miệng chảy dãi, rõ ràng là trí óc có vấn đề. "Bác là... anh trai Thạch Mãnh?" Tần Thiết Tâm hỏi. "Tao là anh nó!" Người đàn ông ưỡn ngực, rồi sực nhớ ra điều gì, xáp lại gần nói nhỏ: "Mãnh Tử đi lính rồi, giỏi lắm đấy! Bảo là đi làm tướng quân cơ!" Cổ họng Tần Thiết Tâm nghẹn đắng. Hắn ngoảnh lại nhìn hũ tro cốt trên xe ngựa. "Mãnh Tử đâu?" Người đàn ông ngó nghiêng ra sau lưng hắn, "Không về cùng mày à?" Tần Thiết Tâm im lặng rất lâu, mới cất lời: "Thạch Mãnh... vẫn còn ở biên quan. Giặc giã chưa tan, anh ấy chưa về được." "Ồ..." Người đàn ông thoáng thất vọng, nhưng rất nhanh sau đó lại tươi cười hớn hở, "Thế lúc nào nó về, mày bảo nó là tao bửa hết củi rồi nhé! Đủ đốt cả mùa đông đấy!" Hắn chỉ vào đống củi xếp xiêu vẹo trong sân, vẻ mặt vô cùng tự hào. Tần Thiết Tâm nhìn đống củi kia — ẩm ướt, thanh to thanh nhỏ lẫn lộn, có thanh bửa toác, có thanh mới chẻ được một nửa. Hắn gật đầu: "Tôi sẽ nói với anh ấy." Hắn lấy từ trong ngực ra số tiền tuất. Một trăm lượng — Thạch Mãnh là giáo đầu, tiền tuất cao hơn lính thường. Còn năm mươi lượng là do anh em gom góp. Hắn gói bạc lại cẩn thận, đưa cho người đàn ông: "Đây là tiền Thạch Mãnh nhờ gửi về, cho bác chi tiêu." Người đàn ông nhận lấy, ước lượng trong tay rồi cười: "Nhiều thế này! Mãnh Tử giỏi thật đấy!" Tần Thiết Tâm lại lấy ra mười lượng bạc vụn, đi sang gõ cửa nhà hàng xóm bên cạnh. Mở cửa là một phụ nữ trung niên, thấy Tần Thiết Tâm bụi bặm phong trần thì lộ vẻ cảnh giác. "Đại tẩu, tôi là chiến hữu của Thạch Mãnh." Tần Thiết Tâm nói, "Thạch Mãnh vẫn đang ở biên quan, nhờ tôi mang tiền về. Nhưng anh trai anh ấy... tẩu cũng thấy rồi đấy. Mười lượng bạc này, xin nhờ tẩu trông nom giúp, đừng để bác ấy bị đói rét." Người phụ nữ nhìn bọc bạc, lại nhìn người đàn ông đang cười ngây ngô bên sân nhà đối diện, thở dài nhận lấy: "Yên tâm đi, đều là người cùng làng, giúp được gì tôi sẽ giúp." Tần Thiết Tâm khom mình vái sâu: "Đa tạ." Hắn trở lại sân, người đàn ông vẫn đang cặm cụi bổ củi. Một nhát rìu hạ xuống lại chệch, khúc gỗ lăn sang bên cạnh. Người đàn ông lật đật đuổi theo, tiếp tục giơ rìu lên bổ. Tần Thiết Tâm đứng nhìn hắn một lúc rồi xoay người rời đi. Khi xe ngựa ra khỏi thôn, hắn ngoảnh lại, thấy người đàn ông đứng tựa cổng sân vẫy tay về phía họ, miệng hét lớn: "Nhớ bảo Mãnh Tử nhé! Tao chờ nó về!" Tần Thiết Tâm giơ tay lên vẫy lại. Sau đó quay đầu đi thẳng, không ngoảnh lại thêm lần nào nữa. *** Nhà Lý Chấn Uy ở một biên trấn tên là trấn Vũ Dương. Trấn này không nhỏ, có tường thành, có quân đồn trú. Nhà họ Lý là dòng dõi thế gia quân hộ, tổ tiên từng có ba người làm tướng. Lúc đến nơi, trong trấn đang làm đám tang — tin tức đã truyền về trước bọn họ một bước. Phủ đệ nhà họ Lý rất rộng lớn, gạch xanh ngói đen, trước cổng treo cờ trắng rủ. Người ra kẻ vào tấp nập, ai nấy đều mặc đồ tang trắng. Linh đường dựng ở chính đường, nến trắng cháy rực, khói hương nghi ngút. Chính giữa đặt bài vị: Linh vị Lý công Chấn Uy. Khi đoàn người Tần Thiết Tâm bước vào sân, tất cả mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía họ. Hắn mặc quân phục — dẫu là đồ mượn nhưng giặt giũ sạch sẽ tinh tươm. Sau lưng có ba người đi theo: Đồ Đại Trụ cụt tay, Chu Thương thọt chân, và Chu Nam gầy gò nhỏ thó. Bọn họ cùng nhau nâng hũ tro cốt bọc trong mảnh vải đỏ. Một ông lão từ trong chính đường bước ra. Ông trạc ngoài sáu mươi, tóc đã bạc trắng, nhưng lưng thẳng như một ngọn giáo, bước chân đi thoăn thoắt như có gió cuốn. Nếp nhăn trên mặt hằn rất sâu, ánh mắt sắc lẹm tựa lưỡi đao. Cha của Lý Chấn Uy. Lão tốt Lý Khoát. Tần Thiết Tâm bước tới trước mặt ông lão, quỳ một gối xuống, hai tay dâng hũ tro cốt: "Lý lão tướng quân, ty chức Tần Thiết Tâm, đưa Lý tướng quân... về nhà." Lý Khoát nhìn hũ tro, nhìn hồi lâu. Sau đó ông đưa tay đón lấy. Đôi bàn tay ông vững vàng vô cùng, nâng hũ tro cốt mà tựa như đang nâng cả một ngọn núi lớn. "Đứng dậy đi." Ông nói. Tần Thiết Tâm đứng dậy. Hắn lại móc từ trong ngực ra năm trăm lượng, bao gồm tiền tuất và tiền thưởng công trận của Lý tướng quân. Còn có thanh đao gãy của Lý Chấn Uy bọc trong mảnh vải thô. Hắn kính cẩn dâng lên. Lý Khoát nhận lấy đao, tháo dải vải bọc. Hai đoạn đao gãy lộ ra, dưới ánh nến hắt lên những luồng sáng lạnh lẽo. Lão nhân đưa ngón tay vuốt dọc theo vết gãy, động tác vô cùng khẽ khàng, như đang mơn man gương mặt của đứa con trai. "Gãy thế nào?" Ông hỏi. "Trận chiến cuối cùng, huynh ấy đã báo được thù." Tần Thiết Tâm nói. Lý Khoát gật đầu. Ông chập hai đoạn đao gãy lại, dùng vải bọc kỹ càng như cũ, rồi ôm lấy nó bước vào chính đường. Ông đặt hũ tro cốt ngay ngắn trước linh vị, đặt thanh đao gãy nằm ngang phía trước hũ sành. Sau đó ông quay người lại, nhìn Tần Thiết Tâm: "Cậu đưa nó về à?" "Vâng." "Trên đường đi mất bao lâu?" "Mười hai ngày." "Vất vả rồi." Lý Khoát nói, "Ở lại ăn bữa cơm." Cơm canh rất đỗi đơn sơ nhưng số lượng lại nhiều. Thịt bưng từng chậu lớn, rượu rót từng bát đầy. Lý Khoát ngồi ghế chủ tọa, Tần Thiết Tâm ngồi ghế dưới. Đồ Đại Trụ, Chu Thương, Chu Nam ngồi ở vị trí thấp hơn. Lý Khoát không nói một lời, chỉ cắm cúi uống rượu. Hết bát này đến bát khác. Tần Thiết Tâm cũng không nói, vùi đầu vào ăn cơm. Hắn ăn liền ba bát cơm lớn, nửa chậu thịt, uống cạn hai bát rượu. Ăn xong, Lý Khoát dẫn Tần Thiết Tâm tới từ đường. Từ đường họ Lý rất lớn, thờ bài vị của hơn mười đời tổ tiên. Lý Khoát đặt hũ tro cốt và thanh đao gãy của Lý Chấn Uy lên tầng thấp nhất — hắn chết còn trẻ, chưa đủ tuổi để đưa lên chính án. Đặt xong, Lý Khoát châm ba nén hương, đưa cho Tần Thiết Tâm. Tần Thiết Tâm đón lấy, cung kính dâng hương. Dâng hương xong, Lý Khoát nhìn bài vị con trai, nói: "Chết đúng nơi, không thẹn đao binh." Tám chữ. Nặng trĩu. Tần Thiết Tâm đứng một bên, nhìn ánh nến chập chờn, nhìn làn khói lượn lờ. Hắn nhớ lại dáng vẻ sau cùng của Lý Chấn Uy — ngã gục trên nền tuyết, mặt hướng về phương bắc, mắt nhắm nghiền, nét mặt thanh thản. Có lẽ đối với người họ Lý, cái chết như vậy thực sự là "chết đúng nơi". Lúc rời trấn Vũ Dương, Lý Khoát tiễn ra tận ngoài trấn. Ông vỗ mạnh lên vai Tần Thiết Tâm, dùng lực rất lớn, hệt như khi Lý Tầm từng vỗ vai hắn. "Sau này nếu có đi qua, cứ ghé vào ngồi chơi." Ông lão nói. "Chắc chắn rồi ạ." Tần Thiết Tâm đáp. Xe ngựa chuyển bánh, hướng về phương nam. Đi được một quãng xa, Tần Thiết Tâm ngoái đầu nhìn lại, vẫn còn thấy được phong hỏa đài nơi đầu trấn. Đó là thứ Lý Chấn Uy nhìn từ thuở nhỏ cho tới lúc trưởng thành, là nơi hắn đã trấn giữ suốt hai mươi năm trời. Giờ đây, hắn sẽ vĩnh viễn ở lại canh giữ nơi đó. *** Cỗ xe tiếp tục đi về phía nam. Tần Thiết Tâm ngồi trên càng xe, ngắm nhìn cảnh vật ven đường. Tuyết đã bắt đầu tan, để lộ những mảng đất vàng nâu bên dưới. Thi thoảng lại thấy vài ngọn cỏ non xanh mướt, rụt rè nhú đầu lên khỏi mặt đất. Mùa xuân sắp đến rồi. Chiến tranh kết thúc, mùa xuân lại về. Người chết nằm lại trong chiếc hũ lạnh lẽo, còn người sống vẫn phải tiếp tục bước tiếp. Tần Thiết Tâm sờ văn thư thông quan trong ngực áo, rồi lại nắn xấp ngân phiếu còn lại. Vẫn còn một nơi cuối cùng hắn phải về — Mặc Thành, Tiệm Rèn Họ Tần. Rời khỏi Mặc Thành đã hơn một năm ròng, hắn không biết tiệm rèn giờ ra sao. Nhưng hắn biết, mình nhất định phải trở về. Xe ngựa lọc cọc, hướng về phương bắc.