Chương 8: Thu đồ

Tuy Mãn Bảo nhận mặt chữ không ít, nhưng truyện quá phức tạp nàng vẫn chẳng hiểu nổi, chỉ có thể nương theo cảm giác mà đoán. May mà mấy cuốn sách này không giống sách trên giá của Trang tiên sinh, vì toàn viết bằng lời ăn tiếng nói bình dị, chỉ cần biết chữ, đọc một lèo từ đầu đến cuối tuy không hiểu hết nhưng đại ý câu chuyện thì vẫn nắm được. Mãn Bảo hào hứng hẳn lên, nâng cuốn sách trên tay mà say sưa đọc. Mở đầu cuốn sách là lời tựa, trong đó nói những câu chuyện này đều là dã sử lưu truyền từ ngàn xưa, có chuyện có thật, có chuyện thêu dệt, cũng có chuyện nửa hư nửa thực. Thế nhưng bất kể thực hư ra sao, mỗi thời đại lại có cái nhìn khác nhau về chúng, cuốn sách này cốt để thông qua những cách nhìn nhận qua từng thời kỳ mà nghiên cứu hình thái ý thức lúc bấy giờ, cùng với quá trình biến đổi của nó. Mãn Bảo tuổi còn quá nhỏ, từng chữ trong bài tựa nàng đều nhận ra, nhưng ghép lại thì chẳng hiểu đầu cua tai nheo gì. Nàng cố gắng đọc hết hơn nửa bài, thấy khó hiểu quá đành lật thẳng ra phía sau, tìm đến phần truyện kể. Vẫn là truyện đọc thích hơn. Dẫu viết về những ông bố tệ bạc, nhưng thoạt đầu đọc vào chẳng thấy bi thảm ở đâu, câu chuyện đầu tiên xếp thứ mười, viết về một vị hoàng đế tên là Khang Hi. Chuyện kể rằng ông nuôi dạy các con trai chẳng khác nào nuôi cổ độc, để giữ vững quyền lực của mình, ông cố tình để các con tranh đấu lẫn nhau, bày ra trò cân bằng thế lực. Ban đầu Mãn Bảo không nhận ra người cha này xấu xa chỗ nào, chỉ xem như chuyện kể thông thường, hệ thống liền nhắc nhở nàng: "Ký chủ nhìn kết cục của mấy người con trai đó xem, có phải đều rất thảm không?" Mãn Bảo ngẩn người, hỏi lại: "Họ đều là vương gia với hoàng đế, có gì mà thảm chứ?" Khoa Khoa bèn phân tích cho nàng: "Ký chủ xem, bọn họ là vương gia, nhưng phần lớn cuối cùng đều bị giam lỏng và lưu đày, ký chủ có biết giam lỏng và lưu đày là gì không?" Mãn Bảo dõng dạc đáp: "Không biết." Hệ thống nghẹn lời, đành cặn kẽ giải thích cho nàng thế nào là giam lỏng và lưu đày, nói cho cùng, chính là ngồi tù và chịu phạt khổ sai. Mãn Bảo kinh ngạc trợn tròn mắt: "Cha mình là hoàng đế, anh em mình cũng là hoàng đế, thế mà bọn họ vẫn phải ngồi tù sao?" Khoa Khoa nói: "Thế nên mới bảo là người cha tệ bạc." Mãn Bảo bĩu môi, thấy người cha này quả thực chẳng ra sao, nàng đọc đi đọc lại hai lượt, cũng lờ mờ ngẫm ra được chút ngụ ý trong câu chuyện. Đây thực chất là một người cha muốn giữ khư khư quyền lực trong tay, vì muốn tạo thế cân bằng nên mới cố ý để các con xâu xé lẫn nhau, cuối cùng tự tay giam cầm ba người con, rồi chọn ra một người làm hoàng đế, đứa con làm hoàng đế ấy lại tiếp tục giam lỏng và lưu đày thêm mấy người nữa, thành thử các con của ông ta ai nấy đều có kết cục vô cùng thảm hại. Mãn Bảo không thích câu chuyện này cho lắm, hơn nữa đọc vào thấy đau cả đầu, trong đó còn có mấy cái tên nàng chưa nhận biết được mặt chữ, bèn chỉ tay hỏi Khoa Khoa. Khoa Khoa không những dạy nàng đọc chữ đó ra sao, mà còn tiện thể giải thích luôn nghĩa của chữ. Mãn Bảo lật sang câu chuyện tiếp theo, rồi bỗng nhiên òa khóc. Người cha này còn tồi tệ hơn người cha lúc nãy gấp bội, bởi vì ông ta dám bỏ đói con gái ruột đến chết, chỉ vì đứa bé nhận một chiếc bánh nướng của người hàng xóm cho. Mãn Bảo vốn là một đứa trẻ lương thiện, nàng khóc đến nước mắt ngắn nước mắt dài, phẫn nộ nói với Khoa Khoa: "Người cha này xấu tính quá chừng, sao lại còn là vị quan thanh liêm cơ chứ?" Khoa Khoa: "Thông thường mà nói, phẩm tính của con người rất đa dạng, quan thanh liêm và người cha tệ bạc vốn không hề bài trừ lẫn nhau, cho nên một người vừa là quan thanh liêm vừa là người cha tệ bạc cũng là chuyện bình thường. Tuy nhiên câu chuyện này ngay từ thời cổ đại đã bị xem là bịa đặt rồi, điều này lại liên quan đến một phẩm tính khác của con người, đó là vì lợi ích của một phía nào đó mà thêu dệt nên câu chuyện phù hợp với lợi ích của mình. Ký chủ còn nhỏ, đợi lớn thêm chút nữa, đọc nhiều sách hơn rồi sẽ hiểu, loài người vì lợi ích mà ngay cả lời của các bậc thánh nhân cũng có thể bóp méo, chuyện này cũng chẳng tính là gì." Mãn Bảo nghe mà như lọt vào màn sương mù, hiểu được nửa vời, tuy biết câu chuyện này là do người ta bịa ra, nhưng vì viết quá lay động lòng người nên Mãn Bảo vẫn quyết định ghét ông ta, bé gái đó tuổi cũng trạc nàng, vậy mà phải chịu đói đến chết, đau đớn biết bao nhiêu. Mãn Bảo khóc đến đỏ hoe cả hai mắt. Trang tiên sinh tan lớp trở về, hệ thống vừa quét thấy bóng người tới cửa liền lập tức thu hồi cuốn sách trong tay Mãn Bảo, thành thử khi Trang tiên sinh bước vào chỉ thấy Mãn Bảo đang ngồi một mình trên bậc thềm mà khóc, đôi mắt đỏ hoe. Cháu nội của Trang tiên sinh cũng chỉ lớn hơn Mãn Bảo một chút, ngày thường ông lại thương nàng nhất, thấy vậy lòng xót xa không thôi, bèn rảo bước tiến lại gần, dịu giọng hỏi han: "Mãn Bảo, ai bắt nạt con thế?" Mãn Bảo vừa quẹt nước mắt vừa túm lấy ống tay áo của Trang tiên sinh, ngửa đầu hỏi: "Tiên sinh, người có phải là người cha tốt không?" Trang tiên sinh ngẩn ra một chốc, ngẫm nghĩ giây lát rồi bật cười: "Mãn Bảo à, cháu nội của ta còn lớn hơn con đấy, tính theo vai vế thì ta phải là ông nội mới đúng." "Hức hức, tiên sinh ơi, trên đời này có phải có nhiều người cha xấu xa lắm không, chuyên môn bắt nạt trẻ con ấy?" Trang tiên sinh hỏi: "Cha con mắng con à?" Mãn Bảo lắc đầu: "Cha thương con lắm, cha không phải người xấu đâu." Trang tiên sinh bấy giờ mới thở phào nhẹ nhõm, nhìn Mãn Bảo một lượt, biết nàng tuổi còn nhỏ dại bèn ngồi xuống bên cạnh, kiên nhẫn hỏi han: "Vậy sao con lại hỏi những lời như thế?" "Con đọc được một câu chuyện, kể rằng có một vị quan thanh liêm, nhà ông ấy ít đồ ăn lắm, con gái ông ấy bị đói bụng, người hàng xóm thấy tội nghiệp bèn cho một chiếc bánh, con gái ông ấy ăn mất. Ông ấy biết chuyện thì tức giận vô cùng, liền nhốt con gái lại bỏ đói đến chết." Khóe miệng Trang tiên sinh giật giật, nói: "Làm gì có vị quan nào như thế chứ?" Mãn Bảo vẫn khăng khăng: "Có thật mà, trong sách còn nói, đó là một thời đại quản thúc con gái rất ngặt nghèo, cái hình thái gì gì đó ở thời ấy bảo rằng hễ con gái để lộ cổ chân bị người đàn ông bên ngoài nhìn thấy là phải gả cho người ta, bằng không gả được thì phải tự vẫn." Trang tiên sinh nhíu mày, dẫu biết không nên đôi co với con trẻ, nhưng loại sách thế này thật không thích hợp cho đứa bé cỡ tuổi Mãn Bảo đọc, kẻo lại làm hỏng tâm tính. Thế nhưng con bé đã lỡ đọc rồi, Trang tiên sinh đành phải lên tiếng bác bỏ: "Dù có thật đi chăng nữa thì hạng quan lại ấy cũng chỉ là kẻ mua danh chuộc tiếng, mang tiếng thanh liêm mà chẳng xứng với danh. Chỉ là một chiếc bánh nướng, việc gì phải đến nông nỗi ấy, nếu thật lòng thanh liêm, mua trả lại hàng xóm hai chiếc là xong." "Còn chuyện người ngoài nhìn thấy, lại càng là lời xằng bậy, người ngoài cũng như ta đối với con, như đám học trò trong học đường đối với con vậy. Tuy nam nữ có biệt, nhưng cũng đâu đến mức phải đề phòng cẩn mật đến bực này, nếu có kẻ làm vậy, thì không phải phường điên loạn cũng là loài quỷ dữ." Trang tiên sinh nói tiếp: "Kẻ điên thì không nói, nếu quả thực nghĩ như thế, thì kẻ kia ắt là cố tình làm vậy, đem mạng sống của chính con gái mình ra để đổi lấy danh tiếng. Hạng người như thế, sau này con gặp phải thì tránh càng xa càng tốt. Cơ mà ta chưa từng nghe qua câu chuyện nào như vậy, con đọc được từ đâu thế?" Để ông còn tịch thu đi cho rảnh. Mãn Bảo đáp ngay: "Là một cuốn sách ạ, tên là 'Mười người cha tồi tệ nhất trong lịch sử'." "Đã là lịch sử thì ắt phải có ghi chép rõ ràng, không biết vị quan thanh liêm con vừa nói là người triều đại nào?" "Người thời Gia Tĩnh triều Đại Minh ạ." Trang tiên sinh không nhịn được bật cười lớn, xoa đầu nhỏ của nàng: "Thế thì rõ ràng là chuyện bịa đặt rồi, trần đời này làm gì có triều Đại Minh nào chứ?" Mãn Bảo chớp chớp mắt, nhưng trong lòng vẫn tin Khoa Khoa, nàng thầm hỏi trong đầu: "Khoa Khoa, ngay cả lịch sử cũng không có thật sao? Ngươi lừa ta à?" Hệ thống vốn luôn im lìm bỗng nhiên dâng lên một tia cảm xúc vui vẻ, nó đáp: "Không có, ký chủ, không gian này của người không có Đại Minh, không có nghĩa là không gian khác không có; bây giờ chưa có, không có nghĩa là sau này sẽ không có. Cũng giống như ta vậy, ở không gian này, thời đại này, chỉ có duy nhất ký chủ sở hữu ta, nhưng ở thời đại của người phát minh ra ta, ta chẳng phải thứ hiếm hoi gì, dẫu không dám nói ai ai cũng có, nhưng hễ có tiền và bằng lòng mua thì ai cũng có thể tậu một cái." Mãn Bảo nghe hiểu câu được câu chăng, nhưng nàng vẫn tự đúc kết theo cách hiểu của mình, đó là Khoa Khoa không nói dối, mà Trang tiên sinh nói cũng chẳng sai, thế nên nàng quyết định nghe theo cả hai bên. Nàng ngước lên nhìn Trang tiên sinh, hỏi: "Thế tiên sinh có biết trong lịch sử của chúng ta có người cha xấu xa nào không?" Trang tiên sinh hỏi ngược lại: "Sao con lại thấy hứng thú với chuyện này? Phải biết rằng, con cái không được nói lỗi lầm của cha mẹ. Dẫu người cha có chỗ không phải, cũng hiếm ai đem chuyện rêu rao cho thiên hạ biết, khiến cha mất mặt, gia tộc bẽ bàng, thì đối với bản thân mình có ích lợi gì đâu?" Mãn Bảo ngẩn tò te, Trang tiên sinh nhân cơ hội này giảng giải cho nàng về chữ "Lễ", dông dài một hồi rồi mới bảo: "Mãn Bảo, con là đứa trẻ thông tuệ, ta biết con ham đọc sách, đã như vậy thì hãy chăm chỉ học hành, 'Thiên Tự Văn' con đã học xong rồi, giờ nên học 'Luận Ngữ', đợi học xong 'Luận Ngữ', thầy sẽ giảng cho con nghe về chữ 'Lễ'." Mãn Bảo vẫn còn ngơ ngác, hệ thống liền sốt ruột nhắc nhở: "Ký chủ, còn không mau tạ ơn thầy của người đi?" Mãn Bảo bừng tỉnh, lập tức quỳ sụp xuống đất: "Tiên sinh, thưa thầy!" Nàng hướng về phía Trang tiên sinh mà dập đầu một cái thật kêu. Lời vừa thốt ra khỏi miệng, Trang tiên sinh đã thoáng có chút hối hận, nhưng thấy đứa nhỏ quỳ trên đất, gương mặt rạng rỡ cất tiếng gọi "thầy", chút hối hận kia liền tan biến sạch trơn. Thôi thì, tuy là một nữ đệ tử, nhưng con bé thông minh, đáng yêu, âu cũng là niềm an ủi tuổi già. Trang tiên sinh đỡ đứa trẻ đứng dậy, dặn dò: "Con về nhà đem chuyện hôm nay kể lại cho cha nương nghe." "Sao vậy ạ, chẳng phải thầy vẫn dặn con không được kể chuyện ở đây cho cha nương biết sao?" Trang tiên sinh xoa đầu nàng, nói: "Đã để con lạy tạ rồi, thì tự nhiên phải danh chính ngôn thuận mới tốt." Trang tiên sinh khẽ thở dài một tiếng, lòng dạ bùi ngùi mà quên béng mất việc phải tịch thu cuốn sách kia. Lần đầu tiên gặp Mãn Bảo, nàng vẫn chỉ là một đứa bé con mới chập chững vịn tường đứng dậy, dường như lúc đó mới được tám chín tháng tuổi thì phải, đứng còn chưa vững. Tiểu Tiền thị đến nấu cơm, vì vừa mới nhận công việc này nên chị rất trân trọng, lúc nào cũng đến từ rất sớm, chẳng những quét tước trong ngoài sạch sẽ, mà còn phải bổ củi, nhóm lửa, thổi cơm, làm thức ăn. Bởi vậy không tránh khỏi việc lơ là đứa nhỏ, bấy giờ Mãn Bảo cứ bò đến tận bậu cửa lớp học, trèo qua rồi ôm lấy khung cửa mà lắng nghe ông giảng bài. Ban đầu Trang tiên sinh có đôi phần bực bội, cảm thấy Tiểu Tiền thị không biết cách làm việc, bèn buông sách xuống, bế đứa bé đi tìm nàng. Vốn định bảo Tiểu Tiền thị trông nom con mình cho cẩn thận, nào ngờ lại thấy nàng đang vung rìu bổ củi, mồ hôi ướt đẫm cả trán. Trang tiên sinh chịu để Bạch địa chủ mời về cái xóm núi này dạy học, gia cảnh tự nhiên cũng chẳng mấy dư dả, thực ra, ông cũng từ cảnh bần hàn mà đi lên. Trong ký ức của ông, ngày trước mẫu thân cũng nuôi nấng ông bằng cách tảo tần như thế, bởi vậy Trang tiên sinh thoáng ngập ngừng rồi không cất tiếng gọi Tiểu Tiền thị nữa, xoay người bế Mãn Bảo trở lại, để con bé ngồi ngay ngắn trên bậu cửa. Được cái đứa nhỏ này ngoan ngoãn lạ thường, cứ ngồi yên trên bậu cửa, không khóc cũng chẳng quấy, đưa cái gì thì ăn cái nấy, thấy đám học trò ê a đọc sách, nàng cũng ê a tự nói một mình. Sau này, từ đầu tiên nàng thốt ra được chính là hai tiếng "tiên sinh", Trang tiên sinh vẫn luôn quả quyết như vậy. Đứa trẻ này thật sự rất đỗi thông minh, mới hơn một tuổi chập chững biết nói, nàng đã có thể đọc theo học trò bài "Thiên địa huyền hoàng...". Học trò ông dạy, đứa nhỏ nhất cũng đã sáu tuổi, đọc đi đọc lại mười lượt mới nhớ, đến hôm sau lại quên sạch, vậy mà cái đầu nhỏ của đứa bé này lại ghi nhớ rành rọt từng câu từng chữ. Tất nhiên, lúc đó nàng cũng chỉ biết đọc vẹt theo chứ chưa nhận được mặt chữ. Bởi thế Trang tiên sinh mới tự tay chép tặng nàng một cuốn "Thiên Tự Văn". Về sau, Trang tiên sinh lại càng thêm yêu quý nàng hơn, bởi vì ông phát hiện Mãn Bảo không chỉ thuộc bài rất nhanh, có thể gọi là nghe qua một lần là không quên, mà nhận mặt chữ cũng nhanh vô cùng. Chỉ cần đối chiếu qua vài bận là nàng đã khắc sâu chữ đó vào lòng. Một đứa trẻ thông tuệ, đáng yêu lại thiện lương nhường này, cớ sao lại không phải là một cậu bé chứ? Trang tiên sinh đã không ít lần thầm tiếc nuối trong lòng. Rồi ông lại chẳng kiềm lòng được mà dạy dỗ nàng, dạy nàng biết chữ, dạy nàng đạo lý, còn đặc biệt tìm mấy cuốn sách để luyện chữ, sau đó đem những bản viết tay tặng lại cho nàng làm kỷ niệm. Lời nhận nàng làm đệ tử tuy buột miệng nói ra trong lúc bất ngờ, nhưng ý định này đâu phải mới nhen nhóm một hai ngày, chẳng qua chỉ vì nàng là phận nữ nhi nên ông mới đắn đo mãi. Thực ra bản thân ông cũng chỉ là một gã thư sinh từng bị đuổi khỏi phủ học, học vấn có hạn, việc gì cứ phải bận lòng vì ba cái hư danh ấy chứ? Chẳng lẽ lại muốn giống như người cha tệ bạc trong miệng con bé, sống một đời mua danh chuộc tiếng hay sao? Trang tiên sinh càng thêm dùng sức xoa đầu Mãn Bảo, hạ quyết tâm nói: "Giờ con sang tìm đại tẩu của con đi, bảo cha nương con chọn một ngày lành rồi dẫn con sang đây bái sư." Mãn Bảo ngơ ngác rời đi. Chương này được chỉnh sửa đôi chút theo góp ý của các độc giả, mong mọi người đừng vì có chút đổi khác mà hiểu lầm nhé. (Hết chương)