Chương 9: Đồng ý

Mãn Bảo bước đôi chân ngắn thoăn thoắt chạy đi tìm chị dâu cả, Khoa Khoa vẫn luôn dõi theo suốt dọc đường, không hé nửa lời. Tiểu Tiền thị nghe xong rõ ràng giật nảy mình, gặng hỏi đi gặng hỏi lại lời của Trang tiên sinh lúc ấy. Sau khi chắc chắn, chị thoáng ngẫm nghĩ rồi đặt phịch đồ đạc lên bệ bếp, bảo: "Đi, đại tẩu đưa em về nhà trước đã, lát nữa hẵng quay lại thu dọn." Trí nhớ của Mãn Bảo vốn rất tốt, chuyện lại vừa mới xảy ra nên nàng thuật lại rành rọt từng câu từng chữ. Dẫu vậy Lão Chu Đầu vẫn gặng hỏi đến ba lần, rồi ông ngồi xổm nơi ngưỡng cửa, móc nắm thuốc lá sợi từ túi vải bên hông nhét vào nõ điếu, im lặng chẳng nói câu nào. Cả nhà cũng chẳng ai lên tiếng, Tiền thị liền bảo Tiểu Tiền thị: "Con cứ quay lại làm việc đi, chuyện này hệ trọng, phải đợi bọn thằng Lớn về mới định đoạt được." Tiểu Tiền thị dạ một tiếng, lại quay về học đường làm việc tiếp. Tiền thị liếc nhìn Lão Chu Đầu một cái, rồi dắt bàn tay nhỏ nhắn của Mãn Bảo vào trong buồng, cúi đầu nhìn con bé. Thấy gương mặt tròn xoe của nàng hãy còn ngơ ngác, bà liền hiểu đứa nhỏ này e là vẫn chưa thấu hết ý tứ sâu xa bên trong. Nghĩ ngợi một lát, Tiền thị ôn tồn hỏi: "Mãn Bảo, con có muốn đi học không?" Mãn Bảo đáp: "Con vẫn đi học đấy thôi, con đã học thuộc cả cuốn 'Thiên Tự Văn' rồi, Trang tiên sinh bảo có thể dạy con 'Luận Ngữ', con còn đếm được đến một trăm nữa cơ." Tiền thị xoa đầu con gái: "Con có thích học không?" Lúc này Mãn Bảo mới gật đầu, hớn hở bảo: "Thích ạ, đọc sách vui lắm. Lúc con vui, đọc 'Thiên Tự Văn' nghe như hát vậy, lại càng vui hơn; lúc con không vui, con cũng đọc 'Thiên Tự Văn', thế rồi đọc một hồi là con hết buồn liền." Ánh mắt Tiền thị có phần xa xăm, chẳng rõ bà đang nghĩ tới điều chi, hồi lâu sau mới khẽ thở dài: "Thật là tiếc quá chừng..." Mãn Bảo trèo lên giường, nép sát vào người mẹ ngồi cạnh, ngửa khuôn mặt nhỏ nhắn lên hỏi: "Mẹ ơi, tiếc gì cơ ạ?" "Tiếc là con không phải một đứa con trai." Mãn Bảo liền bĩu môi: "Con mới chẳng thèm làm con trai đâu, bọn con trai bẩn lắm, lại còn hôi nữa, chẳng đẹp bằng con gái." Tiền thị không kìm được bật cười: "Phải rồi, Mãn Bảo nhà ta vừa sạch sẽ lại vừa thơm tho..." Nhưng con trai mới có thể nối dõi tông đường. Tiền thị vẫn tự nhận lòng dạ mình đủ sắt đá, thế nhưng lúc này khóe mắt lại rưng rưng, nước mắt tuôn rơi lã chã. Mãn Bảo nhìn thấy xót xa vô cùng, vội vàng giơ tay lau nước mắt cho mẹ, vành mắt nàng cũng đỏ hoe, giọng nghẹn ngào: "Mẹ, sao mẹ lại khóc thế, có phải mẹ không thích con đi học không? Thế... thế sau này con ít đến đó lại là được chứ gì." Tiền thị bật cười thành tiếng, vừa quẹt nước mắt vừa véo nhẹ chóp mũi con gái: "Đúng là đồ ranh con, y hệt bố con, chỉ giỏi ăn nói ngọt ngào dỗ dành người khác." Mãn Bảo há hốc miệng, thật chẳng thể tưởng tượng nổi bố nàng ngày xưa lại là người như thế. Tiền thị chỉ chạnh lòng một thoáng rồi lại ôm con bé vào lòng, bảo: "Con đã có tài học thì cứ học, đọc sách có nhiều cái lợi lắm. Dẫu con là phận gái, nhưng biết chữ nghĩa thì cũng giỏi giang hơn người khác, sau này không lo bị ai lừa gạt, bị ai hãm hại, tự khắc biết vun vén cho ngày tháng của mình sung sướng hơn." Dù Tiền thị chẳng biết một chữ bẻ đôi, thậm chí cả đời chưa từng bước chân ra khỏi ranh giới huyện thành, nhưng bà lại có cách nhìn nhận của riêng mình. Bà hạ giọng: "Con nhìn cánh đàn ông mà xem, người biết chữ cuộc sống lúc nào cũng khấm khá hơn kẻ mù chữ, đứa biết tính toán lúc nào cũng lanh lợi hơn đứa khù khờ, phận nữ nhi cũng chẳng khác là bao." Mãn Bảo gật đầu lia lịa: "Tiên sinh dạy đọc sách để hiểu đạo lý. Thằng ngốc Bạch Nhị kia bảo nó chẳng thèm thi cử công danh, sau này cứ thừa kế ruộng đất của cha nó thu tô mà sống, thế là bị tiên sinh mắng cho một trận. Người bảo người hiểu đạo lý thì đi đến đâu cũng không thẹn với lòng, làm việc không sai quấy, có thể..." Lời phía sau hơi khó nhớ, Mãn Bảo ngập ngừng một thoáng, nhờ có Khoa Khoa nhắc khẽ nàng mới tiếp lời được: "Có thể lập tại thế bất bại, tâm không bại thì người không bại." Tuy Mãn Bảo chưa hiểu hết ý nghĩa của những lời ấy, nhưng khi đó nàng thấy bóng dáng Trang tiên sinh sao mà cao lớn, vĩ đại đến thế, nghe mà mặt đỏ bừng cả lên, chỉ muốn chạy vòng quanh con sông đầu làng ba bận rồi hét thật to một hồi, thế nên nàng mới nhớ như in. Đôi mắt nàng lấp lánh nhìn mẹ: "Mẹ ơi, con muốn đọc sách, con còn muốn hiểu đạo lý nữa!" Tiền thị nhìn gương mặt nhỏ nhắn đầy vẻ nghiêm túc của con, suýt chút nữa đã gật đầu ưng thuận. Nhưng nghĩ đến cảnh ngộ khốn khó của gia đình lúc này, bà đành nén mọi lời muốn nói xuống đáy lòng, dẫu sao vẫn nên lắng nghe ý kiến của chủ nhà thì hơn. Mấy anh em Chu Đại Lang về đến nhà vừa đúng bữa cơm chiều, khi ấy mặt trời vừa chớm ngả về tây, bụng ai nấy đều đói cồn cào vì bữa sáng chỉ có độc một bát cháo loãng. Mọi người chỉ rửa qua loa bàn tay rồi ngồi vào bàn ăn, Lão Chu Đầu cũng chẳng vội nói chuyện chính. Chờ đến khi cả nhà cơm nước xong xuôi, ông mới ra ngồi giữa sân, gọi thằng Lớn, thằng Hai và thằng Ba lại gần nói chuyện. Tiểu Tiền thị nhìn ra ngoài một cái, khẽ nhíu mày, hai tay nắm chặt chiếc giẻ lau không nói lời nào. Vợ của Chu Nhị Lang là Phùng thị cũng liếc mắt nhìn ra sân, khẽ thì thầm: "Bố chồng chẳng lẽ thật sự muốn cho cô út đi học đấy chứ?" Hà thị cau mày: "Làm sao thế được, tốn kém biết bao nhiêu tiền của. Đại tẩu, mẹ chồng không lẽ cũng đồng ý rồi sao?" Tiểu Tiền thị siết chặt giẻ lau trong tay. Trong lòng chị thực chất cũng chẳng muốn cô út đi học, nhưng trưa nay chính chị là người dắt em ấy về nhà. Thực ra ban trưa khi nghe tin này, cảm giác đầu tiên của chị là mừng rỡ, cô út mà được Trang tiên sinh nhận làm đồ đệ thì sau này tiền đồ xán lạn biết chừng nào. Nhưng đến khi quay lại học đường, chị mới sực nhớ ra, đi học là phải tốn tiền. Dẫu Trang tiên sinh tự ý nhận đồ đệ, không lấy tiền học phí của cô út, nhưng lễ bái sư không thể thiếu, lễ tết ngày rằm cũng phải qua lại đi lại, mấy thứ đó còn là phần nhỏ; đã đi học thì phải mua sách, rồi bút mực giấy nghiên, thứ nào mà chẳng tốn tiền? Kỳ thực học phí ở trường của Trang tiên sinh không hề cao, bởi phần lớn chi phí đã có Bạch địa chủ gánh vác, nhưng trước khi Chu Tứ Lang thua bạc, nhà họ Chu cũng chưa từng gom góp cho đứa cháu nào đi học, một phần nguyên do chính là vì gia cảnh còn quá nghèo nàn, không gánh nổi một người ăn học. Trước kia đã không gánh nổi, bây giờ lại càng lực bất tòng tâm. Huống hồ trong nhà còn có mẹ chồng như một ấm thuốc sắc, tháng nào cũng phải uống thuốc thang, gánh nặng lại càng thêm chồng chất. Những nỗi lo toan ấy đã cuốn phăng niềm vui ban đầu của Tiểu Tiền thị, giờ đây trong lòng chị chỉ còn lại thấp thỏm lo âu. Đương nhiên, những điều Tiểu Tiền thị nghĩ tới thì cánh đàn ông nhà họ Chu càng tính toán chu toàn hơn, nhất là chủ gia đình như Lão Chu Đầu. Ban đầu ông vốn chẳng muốn cho Mãn Bảo đi học, nhưng những lời chiều nay vợ và Mãn Bảo tâm sự trong buồng cứ khiến ông trăn trở mãi. Đến bữa tối, ông nhìn Mãn Bảo dùng hai bàn tay bé xíu bưng chiếc bát lớn, cái đầu nhỏ gần như vùi hẳn vào lòng bát, chỉ một bát cháo trắng loãng toẹt mà con bé cũng ăn ngon lành đến thế. Lại nhìn sang bên cạnh, ba người con dâu vừa buông đũa bát đã vội vã dọn dẹp bàn ăn, rửa bát, quét tước nhà cửa, cán cân trong lòng Lão Chu Đầu dần dần nghiêng về một phía. Mãn Bảo của ông vốn dĩ thể trạng yếu ớt, người lại trắng trẻo mập mạp, đáng yêu thế này, ở nhà có cha và các anh chiều chuộng nâng niu, nhưng mười năm sau, mười lăm năm sau thì sao? Lúc ấy con bé cũng phải lấy một người nông phu giống như các anh nó, rồi trở thành một người đàn bà lam lũ như các chị dâu của nó hay sao? Lão Chu Đầu rít liền hai hơi thuốc thật mạnh, sặc khói ho lên một tiếng rồi mới rút tẩu thuốc ra gõ gõ vào cạnh bàn, ông cất giọng: "Chuyện thì các con cũng biết cả rồi đấy, nói đi xem, mấy đứa có suy nghĩ gì?" Chu Nhị Lang và Chu Tam Lang nhìn nhau một cái, rồi cúi đầu đáp: "Chúng con nghe theo bố và đại ca." Lão Chu Đầu liếc xéo hai đứa, rồi quay sang Chu Đại Lang: "Đại Lang, con nói xem." Chu Đại Lang cắn răng, bảo: "Nếu Trang tiên sinh đã bằng lòng nhận muội ấy thì nhà mình nuôi. Đợi muội ấy lớn lên, ngộ nhỡ gả được lên trấn trên thì cũng chẳng phải bám mặt vào đất kiếm miếng ăn như bọn con nữa." "Đúng!" Lão Chu Đầu vỗ đùi một cái thật mạnh, "Bố cũng nghĩ y hệt như con. Cõi đời này có được mấy đứa con gái biết chữ nghĩa, lại còn biết tính toán nữa chứ? Mấy đứa cứ thử tính xem, trong mấy đứa nhỏ nhà mình có đứa nào thông minh bằng Mãn Bảo không? Mấy quả trứng gà trong nhà thằng Đại Đầu đếm mãi chẳng xong, Mãn Bảo chỉ liếc qua đếm một lượt là ra. Mãn Bảo nhà ta tướng mạo lại đẹp, lớn lên chắc chắn còn xinh xắn hơn nữa, đừng nói là trên trấn, khéo trên huyện cũng gả được ấy chứ." Chu Nhị Lang ngập ngừng: "Lời thì nói thế, nhưng đi học tốn kém lắm bố ơi, muội ấy dẫu sao cũng là con gái, đâu có đi thi làm quan được..." Chu Nhị Lang nói đến đây thì giọng nhỏ dần dưới ánh mắt sắc lẹm của ông bố, gã đành huých nhẹ cùi chỏ vào người thằng Ba. Chu Tam Lang liền nói: "Con nghe theo bố và đại ca." Chu Đại Lang và Chu Nhị Lang: "..." Lão Chu Đầu lại nhịn không được rít thêm một hơi thuốc, trầm ngâm: "Trang tiên sinh chắc chắn không thu tiền học của Mãn Bảo đâu, nhà ta chỉ cần sắm chút lễ bái sư gì đó thôi." Chu Nhị Lang bèn bảo: "Thế nhưng sách vở với bút mực giấy nghiên vẫn phải mua chứ ạ, chẳng lẽ Trang tiên sinh nhận Mãn Bảo làm đồ đệ rồi thì mấy thứ đó cũng bắt người ta lo? Bố à, mấy thứ ấy chẳng biết phải tốn bao nhiêu tiền nữa đâu." Trong nhà xưa nay chưa từng có ai đọc sách, họ chẳng biết giá cả cụ thể thế nào, nhưng nghe đến sách này, bút này, mực này, giấy này... là thấy sặc mùi đắt đỏ rồi. Và đó cũng chính là một trong những điều khiến Lão Chu Đầu đắn đo nhất. Ông cúi gầm mặt rít thuốc, không nói lời nào. Trên mu bàn tay Chu Đại Lang nổi đầy gân xanh, anh nghiến răng nói: "Bố à, Mãn Bảo là đứa hiểu chuyện, Trang tiên sinh cũng biết gia cảnh nhà mình, con sẽ đến xin người. Bây giờ họ học đến cuốn sách nào thì mình mua đúng một cuốn ấy thôi. Mãn Bảo giờ còn nhỏ, chưa cần dùng đến giấy mực để tập viết chữ, đợi sau này con bé lớn hơn một chút, trong nhà chắc cũng dành dụm được đôi đồng rồi." Lão Chu Đầu thấy con trai cả đã lên tiếng, liền thở dài một hơi thật dài, gật đầu: "Được, cứ tính thế đi. Ngày kia con cùng bố dẫn Mãn Bảo đi bái sư, rồi bàn bạc với Trang tiên sinh xem sao." Chu Nhị Lang há miệng định nói gì đó, rốt cuộc lại chẳng thốt nên lời, nhưng trong lòng thì thấp thỏm lo âu khôn xiết. Thằng Tư năm nay đã mười sáu, vốn dĩ sắp sửa bàn chuyện cưới xin, tính toán ban đầu là cưới vợ cho nó ăn tết xong để sang xuân có người cùng xuống đồng làm lụng. Khổ nỗi nó dính vào cờ bạc, phá sạch bách tiền của trong nhà, thanh danh cũng bại hoại cả, e là trong vòng ba năm tới đừng hòng lấy được vợ. Nhưng thằng Tư có cưới muộn vài năm cũng là điều nó đáng phải chịu, thế còn thằng Năm thì sao? Thằng Năm cũng đã mười bốn rồi, chớp mắt hai năm nữa là phải tính chuyện cưới hỏi, mà chi phí cưới xin đâu phải là ít, huống hồ mẹ vẫn còn phải uống thuốc quanh năm suốt tháng. Sáu anh em trong nhà, không tính ba đứa chưa yên bề gia thất, thì trong ba đứa đã thành gia lập thất, anh cả tuy chững chạc nhưng lại không đủ sắc sảo, thằng Ba lại là đứa thật thà hết phần thiên hạ. Chỉ có thằng Hai là lanh lợi hơn đôi chút, lại hay ra chợ bán đồ nên suy nghĩ cũng tính toán xa hơn anh cả một bước. Vốn dĩ chuyện thua bạc vừa vỡ lở, gã đã tính toán sẵn trong bụng, chừng hai ba năm nữa kiểu gì nhà mình cũng gom góp được ba bốn quan tiền, tới lúc đó vay mượn thêm chút đỉnh là lo liệu xong đám cưới cho thằng Năm. Lo cho thằng Năm xong rồi sẽ đến lượt thằng Tư và thằng Sáu, thu xếp xong xuôi cho ba đứa út này thì nhà cửa ít nhất cũng phải nghèo rớt mồng tơi thêm mười năm nữa, rồi đến lượt thằng Đại Đầu phải tính chuyện lấy vợ. Gã vốn tính rằng cả nhà cứ chung lưng đấu cật mà làm ăn thì hơn, cha mẹ còn đó, anh em đồng lòng chung sức thì kiếm tiền dẫu sao cũng nhanh hơn tách ra làm riêng. Dẫu cho các em trai rồi đến các cháu trai, rồi cả con trai gã cứ lần lượt cưới vợ, gã có thể cả đời chẳng nhìn thấy một đồng tiền dư dả nào, nhưng chí ít chuyện ăn mặc cũng không đến nỗi quá thiếu thốn. Nhưng nếu trong cái bàn tính ấy lại gánh thêm chuyện Mãn Bảo đi học, thì gia đình này thật sự sẽ chẳng còn lấy một đồng dắt lưng. Chu Nhị Lang vò đầu bứt tai, cuối cùng đành ôm đầu nghĩ bụng, thôi kệ, dù sao cha mẹ mới là người làm chủ gia đình, có đau đầu thì cũng là phần của họ, bây giờ gã chỉ cần ngoan ngoãn nghe lời, lo vun vén cho cái tổ ấm nhỏ của mình là được.